اندرون از طعام خالى دار * تا درو نور معرفت بينى
ابو حنيفه : ( ص 92 - 142 ) .
ابو حنيفه نعمان ابن ثابت ، معروف به امام اعظم ( 80 يا 82 - 150 ه . ق ) . از بزرگان فقها و به قولى از طبقهء تابعين . وى يكى از ائمهء چهارگانهء اهل سنت و مؤسس مذهب موسوم به حنيفه است . جد او ايرانى و از اهل كابل يا طخارستان بوده و خود او در كوفه ولادت يافت و يك چند حرفهء بزازى يا خز فروشى داشت . از پذيرش عنوان قاضى در زمان منصور و به قولى مروان حمار خوددارى كرد . ظاهرا به سبب تمايل به زيديه و به قولى به جهت هوادارى از نهضت « نفس زكيه » ، در اواخر عمر مورد سوء ظن و تعقيب خليفهء عباسى واقع شد و در بغداد به زندان افتاد ، هم در زندان بر اثر لطمهء تازيانه و عذاب وفات يافت .
( دايرة المعارف مصاحب ، ج 1 ص 29 ؛ و رك . روضات الجنات ، ج 2 ، ص 35 )
محمد حنفيه : ( ص 92 - 142 ) .
ابو القاسم محمد بن ابى طالب . مولد او ، دو سال پيش از مرگ عمر بن الخطاب ( 21 هجرى ) و وفات ( 81 ه . ق ) ؛ و حنفيه ، لقب مادر او - خوله بنت جعفر بن قيس - است . بعد از شهادت امير المؤمنين ( ع ) ، مانند ساير بنى هاشم گوشه گير و منزوى بود . . .
( رك . به دهخدا ، ج 2 ، ص 303 ، ابن حنفيه )
ذوالنون مصرى : ( ص 95 ) .
ابو الفيص ثوبان ابن ابراهيم ( 180 - 245 ه . ق ) . پدرش از مردم نوبه بود و خود او بندهء آزاد شده ، بشمار مىآمد . به مكه و دمشق سفر كرد .
مخلوق بودن قرآن را قبول نداشت . در اواخر عمر ، از جانب يك فقيه مالكى موسوم به عبد الله ابن عبد الحكم به سبب تعليم عقايد خويش ، متهم به زندقه شد و محبوس گرديد . تعاليم و عقايد وى را حارث محاسبى تبيين و تقرير كرد .
وى از قديمىترين كسانى است كه در باب مقامات و احوال سخن گفته است . قول وى در باب معرفت و « حبّ » اهميت دارد . وى معرفت را عبارت از « شناخت