عزّت و اشعّات آن است ، و آنچه را كه آن حضرت صلى الله عليه و آله فرموده : خداى را هفتاد هزار حجاب از نور و ظلمت است كه اگر آنها را بر طرف سازد ؛ سبحات و انوار وجه او همه را تا آنجا كه چشم كار مىكند مىسوزاند ؛ دربارهء محجوبان به حجابهاى ظلمانى و يا نورانى - يعنى تعيّنات طبيعى و يا روحانى - است .
357 / 5 و در كتاب نفحات آمده كه : حجابهاى نورانى عبارت است از اسماء و صفات وجودى ثبوتى ، و حجابهاى ظلمانى عبارت است از سلبى .
358 / 5 اما كسى كه به واسطهء تجلى ذاتى تمام حجابها برايش بر طرف گردد ، دربارهء او حجابى باقى نمىماند ، چون همگى پس از فناى اسم و رسم به كلى مىسوزد ؛ و پس از آن ديگر سوختنى نيست ، چون بر خرابه خراجى نيست ، لذا اين جز در پهنهء غيب مطلق - كه از جهت وصف و عين مجهول است ؛ به طورى كه نه حيثى دارد و نه مكانى - نمىباشد ؛ و سبحات و انوار سوزانندهء موجودات و اكوان ، غالب بر اين انسان نيست ، چون او بر خلق مولايش شده و انجامش با آغازش اجتماع پيدا كرده است .
359 / 5 سوم اينكه تو در اين مرتبهء كمالى سيّد كونين و قبلهء اهل دو قبله گرديدهاى ، و به واسطهء خود ( شرف ) دو قبلهء هر كمالى به تو شرف مىيابد و هر صاحب جمال و جلالى به تو فروتنى و وقار مىورزد و به تو هر مقام و حالى اكمال و تمامى مىيابد .
360 / 5 چهارم اينكه آنچه حصولش را براى چيزى - هرچه هست و مىخواهد باشد - خواستى حاصل مىكنى و از آنكه خواهى كناره مىجويى .
361 / 5 پنجم اينكه هر موجودى در هر هدفى كه ارادهء آن را دارى - به موجب حكم ارتباطش به تو و اثرپذيرى و انفعال فقريش - به سوى تو توجه دارد و در هر حاجت و نيازى - بدون خبرگى و فهمى از خود - به تو توسل مىجويد و تو بر تمام موجودات - به واسطهء تمام موجودات - بدون منّت و بدون بريدن و قطع كردن ؛ از روى شهود احاطى مىبخشى و نعمت مىدهى ، گاهى به صورت تفصيل و گاه ديگر به صورت اجمال و ديگرگاه در دو وقت كشف و حجاب بودنت و قهر ( غالب ) و رحمان بودنت ( به گونه ) ؛ حسّ و روح و مثال ذاتى ؛ و فعل و حال مىباشد .
مصباح الأنس ( پيوند استدلال و شهود در كشف اسرار وجود صدرالدين قونوى ) ( فارسى ) — صفحة 770
مساهمون: محمد بن حمزة الفناري ( ابن الفناري )
ص٧٧٠