خواست تا رفيق او در بهشت باشد ، حضرت ( ص ) فرمود : به سجود فراوان كردنت مرا بر اين امر يارى كن ، اين براى به دست آوردن مناسبت و مشاركت او است به ملازمهء حقايق عبادت ، و اين جدا ذوق عزيز و ارجمندى است كه هركس بر راز آن آگاهى يافت راز اعمال را مطلقا خواهد دانست ، و اين كه سبب گوناگون بودن آنها اختلاف حقايق كسانى است كه اعيان اعمال به واسطهء آنان ظاهر مىشود ، « 1 » و اينكه در تمام آنها راز مناسبت مراعات گرديده تا نتيجه درست باشد و مقصود كمال و تمامى يابد .
فصل هفتم از فصول باب در راز توجه كه به نام دعا ناميده شده و احكام و اصول و لوازم آن
1015 / 4 بدان كه دعا و سئوال ؛ درخواست انگيزهاى مىكند كه آن نيازمندى و حاجت است ، و درخواست هدفى مىكند كه آن حصول آنچه كه بدان محتاج است مىباشد ، و نيز آنچه كه حاجت از آن برمىخيزد ، و توجهى كه بدان طلب و درخواست تحقق مىيابد و زبانى كه درخواست و طلب دارد . و اجابتى از جانب حق سبحان است كه بدان حصول مطلوب محتاج تحقق مىيابد ، اينها شش چيزاند كه ناگزير از تحقيق هر يك با بخشهايش مىباشد .
1016 / 4 اما اولى كه حاجت است : گاهى اين حاجت ذاتى است و گاهى صفاتى ، و از شأن اين دو اينكه كار محتاج مناسب آن باشد ، پس مطلوب حاجت ذاتى عطاياى ذاتى است كه منسوب به ذات الوهيت است ، مانند تجليات اختصاصى از جانب خداوند كه احديت جمع تمام اسماء الهى است ، و آن احديت جمعى اختصاص به كاملان مقرب و افراد انگشت شمارى از كاملان دارد ، چون ذات - از آن جهت كه ذات است - نه عطايى مىدهد و نه تجلىاى مىكند ، در حالى كه مطلوب حاجت صفاتى عطاهاى اسمائى است ، يعنى از حيث مرتبهاى از مراتب اسماء ؛ به حسب قبول تجلى شده و خصوص حال او از توجهش كه تابع
هامش
( 1 ) - مانند تنوع و گوناگونى كفارات مثلا به حسب اختلاف مرتكبان اعمال و تنوع نماز به واسطه ايستادن و نشستن نمازگذار از اين كه سالم و بيمار باشد و از اين قبيل .