ظهور تركيبى كه كامل كنندهء دور مرتبهء اعتدالى بوده و شامل تمام مرتبهء اعتدالى سهگانهء مذكور و بلكه شامل تمام مراتب برزخيت بالا و پائين ( علوى و سفلى ) مىباشد - تعين مىيابد ، و اين مرتبهء شامل ؛ صورت برزخ اول و دوم كه عبارت از باطنترين باطنهاى حقيقت انسانى و ميزان تمام مراتب اعتدالى است مىباشد ، ولى صورتى معقول ، و مزاج كامل اعتدالى صورتى محسوس براى آن دو است ، و روح الهى دميده شدهء در او ؛ صورت تجلى نفسى رحمانى ظاهرى « 1 » است .
762 / 4 پس همانطور كه برزخ دوم جامع بين وجود و علم - كه تعلق به تمام معلومات و مخلوقات دارد - مىباشد ؛ صورت و سايهاى است مر برزخ اول را كه جامع بين احديت و واحديت ؛ است و تجلى دومى ظاهرى نفسى نسبت به تجلى اوّلى غيبى باطنى « 2 » ، همينطور مرتبهء اعتدالى و مزاج انسانى پس از حصول نفخ و دميدن ؛ صورت آن تجلى و برزخ است - با آنچه كه آن دو بر آن از اسماء و حقايق ظاهرى و باطنى اشتمال دارند - از اين روى پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود : خداوند آدم را بر صورت خودش - و يا بر صورت رحمان - آفريد ، پس آدم به واسطه حقيقتش جامع تمام آنچه را كه برزخ و تجلى دوم گرد آورده مىباشد ، همچنان كه محمد صلى الله عليه و آله به واسطهء حقيقت و صورتش جامع تمام آن چه را كه برزخ اول از مفاتيح غيب و احديت گرد آورده مىباشد ، و واحديت جمعيت احديت است ، بهطورى كه حكم چيزى مطلقا بر چيز ديگر غلبه ندارد .
اشارهاى شريف و لطيف به راز ستيز ملكوتى كه گاهى از جانب فرشتگان است
و ديگرگاه از ابليس و در آن آگاهى دادن بر كمال آدمى است كه بدان شايستگى خلافت را يافت ، اين اشاره داراى مقدماتى چند است : 763 / 4 نخست اينكه : فرشتگان از جمله قواى « يد » اند « 3 » و نسبت به صورت رحمانى
هامش
( 1 ) - نفسى رحمانى باطنى آن است كه در احديت و واحديت مىباشد .
( 2 ) - يعنى همانگونه كه تجلى دومى ظاهرى صورت و سايهاى است مر تجلى اول غيبى باطنى را .
( 3 ) - مقصود از يد ؛ يمين و دست راست است كه كنايه از قدرت الهى مىباشد . م