تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مصباح الأنس ( پيوند استدلال و شهود در كشف اسرار وجود صدرالدين قونوى ) ( فارسى ) — صفحة 535

مساهمون:

ص٥٣٥
772 / 4 و چون اين خوهاى زشتى كه پنهان در وجودشان بود و ابليس آنان را بر آشكار كردن آن خوها تحريك كرد ، خداوند متعال خواست كه اينان را با بر طرف كردن اين نارسائيها از وجودشان پاك كرده و تكميلشان كند ، چون اينان اجزاى كسى هستند كه مىخواهد تكميلش كند ( يعنى آدم ) تا به آشكار شدن صورت او كه كامل‌ترين مظاهر كمال است از روى دليل و آگاهى توجه كرده و براى پاك شدن از هر نقص و نارسايى خود را آماده سازند ، و توجه اينان پيش از خلق آدم به ايجاد ديگر صور عالم از عرش تا به فرش و مولّدات ( سه‌گانه ) - در ضمن توجهات اسمائى - رنگ‌پذير رنگ اين احكام پنهان در وجودشان بود ، و چون قابليت پاك شدن از آن پليدىهاى ( پنهان در وجودشان ) - به واسطه اين دليل و آگاهى - ايشان را حاصل آمد ؛ اثر حركت محبت اصلى - براى تحقيق و ثبوت كمال استجلا - ظاهر گشت ، لذا در ضمن توجهات اسمائى - از حيث اعيانشان و از حيث مظاهر مثالى و حسى فلكى و كوكبى آنها ( اسماء ) به واسطهء اتصال‌ها و شكل گرفتن‌هاى نيك‌شان پس از ثبوت آنها در سلطنت دورىشان - روى به تسويه و معتدل ساختن اين مزاج انسانى و صورت عنصرى آدمى آوردند ، البته پس از دگرگونىها به گونه‌ها و اطوار چهارگانهء خاكى و سپس به واسطهء آميزش با آب و گل شدن و ظهور خصايص و ويژگيهايش در آن ، پس از آن به واسطه اتصال هوا حمأمسنون و گل سياه بو گرفته شدن و بعد به واسطهء ظهور اثر آتش ، گل خشك شدن . 773 / 4 و چون تسويه و اعتدال‌بخشى به واسطهء يكى از دو دست مقدسش كه ظهور حكمتش بدان تعلق دارد تمام شد ؛ نشأهء ديگرى به يمين و دست راست خويش كه ظهور آثارش تعلق بدان دارد انشاء و ايجاد كرد و از روح اعظم خودش در او دميد ، و آن توجه وجه ظهور كلى او است براى ادارهء اين مزاج تسويه شده و اعتدال يافتهء كلّى و در كار گرفتن فرشتگان ؛ كه نسبت به اين دست راست مانند قوا و اجزايند - بدون قصد و حضور معيّنى از آنان و توجه خاصى كه به اينان نسبت داشته باشد - لذا خداوند فرموده :
وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي
، يعنى : از روح خود در او دميدم ( 29 - حجر ) نه آن‌چنان كه ( دربارهء مريم با واسطه روح القدس ) فرموده :
فَنَفَخْنا فِيها مِنْ رُوحِنا
، يعنى : و از روح خودمان [ جبرئيل در