601 / 4 پس از اسد و قوس و حمل ( كبش ) كرهء اثير ( آتش ) پديد آمد ، و از جوزا و ميزان و دلو ؛ كرهء هوا پديدار شد ، و از سرطان و عقرب و حوت ؛ كرهء آب پيدا شد ، و از ثور و سنبله و جدى كرهء خاك به وجود آمد ، و در حقيقت فاعل هر چيزى خداوند سبحان است و اين اسباب ( جمع سبب ) را قرار داده تا بدان بندگانش را بيازمايد .
602 / 4 و باز گويد : سپس خداوند سبحان فلك چهارم را آفريد و بين آن و بين فلك بروج عالم رضوان را آفريد كه سطح آن زمين بهشت است و گوديش سقف دوزخ است ، و در آن رضوان - خازن بهشت - مقام داده شده است ، و فرشتگان اين فلك به نام تاليات ناميده مىشوند . و اين ترتيب جز به واسطهء كشف و يا خبر درست ( نبوى ) امكان ادراكش نمىباشد ، و خداوند متعال چون اين فلك را آفريد ، در گودى آن يك هزار و بيست و يك مرتبه ترتيب داد و فلك را بر آنها تقسيم كرد - همچنان كه فلك بروج را بر دوازده قسمت تقسيم كرد - و براى هر قسمى و بخشى كرهاى آشكار كرد ؛ در نتيجه دوازده كره پيدا شد كه عبارت از فلك ثوابت است و هفت فلك كه زير آنند و چهار اركان ( عناصر ) و همينطور اين فلك چهارم را تقسيم به اقسامى كرد كه بيان داشتيم ، و در هر قسمى فرشتهاى بر صورت عالمى از عوالم اركان قرار داد ، و اين فلك را به گردش درآورد ؛ گردشى كه در آن عالم بهشت را پديدار ساخت - مانند حركت زمين در بيرون آمدن نبات و گياهان - چنانكه خداوند مىفرمايد :
اهْتَزَّتْ وَ رَبَتْ وَ أَنْبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ
، يعنى : بجنبد و برآيد و از همه گياهان بهجتانگيز بروياند ( 5 - حج ) و اين فلك همان فلك حروف است ، و از اينجا منازل بيست و هشتگانه ( ماه ) و بيست و هشت حرف ( الفبا ) پديدار گشت .
603 / 4 اما حروفى كه بيرون از مرز استقامت در انسان و غير انسان از حيوانات است ، آنها به شمار آنچه كه از اقسام باقى مانده - مقدّر به مقدارى كه نه زيادى مىپذيرد و نه كمى - مىباشد ، و اين در انسان و حيوانات مانند حروف بين « باء » و « فاء » و بين « ج » و « شين » و مانند حروف خيشوم ( بيخ بينى ) است .
604 / 4 مرا برخى از دانشمندان از شاگرد حضرت صادق عليه السلام خبر داد كه به من هفتاد و اندى حرف رسيده است ، و حروف ؛ خواصشان را - جز آنچه كه حكم منازل به آنها