تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — صفحة 82

كرد و من او را در آتش جهنّم ديدم . « 1 » ب ) وقتى كه فرزندان اسماعيل در مكه افزايش يافتند و ناگزير براى تأمين زندگى به شهرها و مناطق ديگر مىرفتند ، بر اساس علاقه‌اى كه به مكه و حرم داشتند ، هركدام سنگى از حرم را به احترام مكه ، همراه خود مىبرد و هرجا فرود مىآمد ، سنگ را در نقطه‌اى قرار داده ( همچون طواف گرد كعبه ) گرد آن طواف مىكرد . كم‌كم انگيزهء اصلى اين كار به فراموشى سپرده شد و هريك از اين سنگها به يك بت تبديل گرديد و هر سنگى را كه مىپسنديدند ، پرستش مىكردند . بدين ترتيب آيين سابق خويش را فراموش كرده ، دين ابراهيم و اسماعيل را دگرگون ساختند و به بت‌پرستى روى آوردند . « 2 » البته اين دو عامل ، نقطهء آغاز نفوذ بت‌پرستى در اين منطقه بوده است . طبعاً عواملى مانند : جهل ، حس‌ّگرايى انسان ( كه مىخواهد حتى خدايش ملموس و محسوس باشد ) ، « 3 » اختلافها و رقابتهاى قبيلگى ( كه هر قبيله مىخواست بت جداگانه‌اى داشته باشد ) ، رياست‌طلبى رؤسا و شيوخ قبايل ( كه مىخواستند تودهء مردم همچنان در جهل و گمراهى بمانند تا بهتر فرمانبرى كنند ) و بالاخره تقليد كوركورانه از گذشتگان ، به گسترش دامنهء آن كمك كرد و به مرور ، اشكال مختلف بت‌پرستى و مراسم گوناگون نيايش ، نذر ، رايزنى و استمداد از بتها ، شاخ و برگ فراوان يافت « 4 » و تعداد بتها فزونى گرفت به‌طورىكه در هر خانه‌اى بتى وجود داشت كه هنگام سفر ، به آن دست مىماليدند و تبرّك مىجستند « 5 » و