« بنىنضير » ، به نفع مهاجران از آن صرفنظر كردند « 4 » و خدمات و پذيراييهاى بىدريغ آنان ، سپاس و تقدير مهاجران را در محضر پيامبر برانگيخت . « 5 » خداوند ايثارگرى انصار را در اين مورد چنين ستوده است : [ اين غنيمتها ] براى فقيران مهاجر است كه از خانهها و مالهاى خود بيرون رانده شدهاند درحالىكه فضل خداوند و خشنودى او را مىطلبند و پيامبرش را يارى مىكنند . و براى كسانى است كه در سراى هجرت و ايمان [ / مدينه ] پيش از آنان [ / مهاجران ] مسكن گزيدهاند و كسانى را كه به سوى آنان هجرت كردهاند ، دوست مىدارند و در دلهاى خود نيازى به آنچه به آنان [ / مهاجران ] داده شده ، احساس نمىكنند و آنان را بر خود مقدم مىدارند هرچند خود بدان نيازمند باشند . كسانى كه از بخل و آز خويش باز داشته شوند ، رستگارانند . « 1 » طبيعت بياباننشينان دو رويه داشت : يك رويهء آن حمايت و پشتيبانى از بستگان و خويشانشان در درون قبيله بود ؛ پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله اين خصوصيت روحى آنها را در جهت وحدت اسلامى و همبستگى مسلمانان مهار و هدايت كرد ( كه ايثار و مواسات انصار با مهاجران ، جلوهاى از آن بهشمار مىرفت . ) رويهء ديگر طبيعت آنها خشونت و نبرد با افراد بيگانه بود كه پيامبر ، اين روحيهء آنان را در مسير جنگ با دشمنان اسلام و مقابله با حملات آنان به كار گرفت . « 2 »
تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — صفحة 208
مساهمون: مهدى پيشوايى
ص٢٠٨
پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله علاوه بر پيماننامهء عمومى ( كه گذشته از اوس و خزرج ، يهوديان اين دو
هامش
( 4 ) . واقدى ، المغازى ، تحقيق : مارسدن جونس ( بيروت : مؤسسة الأعلمى للمطبوعات ) ، ج 1 ، ص 379 ؛ ابنشبه ، تاريخ المدينة المنوّرة ، تحقيق : فهيم محمد شلتوت ( قم : دارالفكر ، 1410 ه . ق ) ، ج 2 ، ص 289 .
( 5 ) . مسند احمد ، ج 3 ، ص 204 ؛ حلبى ، پيشين ، ج 2 ، ص 292 ؛ ابنكثير ، پيشين ، ج 3 ، ص 228 ؛ ابنشبه ، پيشين ، ص 490 .
( 1 ) . حشر ( 59 ) : 8 - 9 .
( 2 ) . « محمد رسولالله والذين معه اشدّاء على الكفار رحماء بينهم . » ( فتح ( 48 ) : 29 . )