شما وارد مىشوند تا حرمت خانهء او را بزرگ شمارند . آنها ميهمانان خدايند ، و سزاوارترين ميهمانان به گراميداشت ، ميهمانان خدايند . خداوند شما را براى اين كار برگزيده و شما را بدان سبب بزرگ داشته است و خدا همسايگى شما را بهتر از هر همسايهاى براى همسايهاش نگه داشته است . اينك شما ميهمانان و زائرين او را گرامى بداريد ، كه آنها ژوليده موى و غبارآلود از هر شهر و ديارى سوار بر شترانى كه از لاغرى همچون چوبههاى تير هستند از راه مىرسند ، در حالى كه خسته و بدبو و كثيف و ناشسته و دارايى از دست داده هستند . پس به پذيرايى آنها برخيزيد ، و از بىنوايى و درماندگيشان برهانيد .
قريش همگى به انجام آن امور برمىخاستند .
هاشم مال بسيار بر مىگرفت و دستور مىداد حوضهايى از پوست ساخته در محل زمزم قرار مىدادند ، سپس از چاههاى آبى كه در مكه وجود داشت آن را پر مىكردند و حاجيان از آنها مىنوشيدند . او در مكه و منى و عرفه و مشعر به مردمان غذا مىداد ، و نان و گوشت و روغن و آرد برايشان تهيه مىكرد و براى آنها آب را تا منى حمل مىكرد كه بياشامند ؛ تا آنگاه كه حاجيان از منى پراكنده شده به شهرهاى خود بازمىگشتند . « 1 »
2 - در كتابهاى سيرهء حلبيه و نبويه آمده است :
هاشم چون هلال ماه ذى الحجّه پديدار مىشد ، صبحگاهان برمىخاست و از طرف در ، پشت به ديوار كعبه مىداد و در خطبهاش مىگفت :
اى گروه قريش ! شما سروران عربيد ، و از همه خوشنامتر ، و داناتر ، و از همهء تيرهها شريفتر ، و از لحاظ رحم نزديكترين عربها به عرب هستيد .
اى گروه قريش ! شما همسايگان خانهء خداى تعالى هستيد . خداوند شما را به ولايت خود گرامى داشته و همسايگى خود را بعد از فرزندان اسماعيل ويژهء شما گردانيده است .
اينك زائران خدا كه خانهء او را بزرگ مىدارند به نزد شما مىآيند . آنها ميهمانان اويند و سزاوارترين كس براى گراميداشت ميهمانان خدا شماييد . پس ميهمانان و زائران او را
هامش
( 1 ) - طبقات ابن سعد ( 1 / 46 ) ؛ و تاريخ يعقوبى ( 1 / 242 ) ، چاپ بيروت ، سال 1379 ه . ما سخنان اين دو را جمع كردهايم .