تحقيق اين است كه قسم در موردى است كه امر مشتبه باشد و معلوم نباشد بخواهند به قسم اثبات كنند اما امرى كه واضح و هويدا است و بديهى است احتياج به قسم ندارد نفس وضوح و بديهتش كافى است بر ثبوت احتياج به قسم ندارد .
بِما تُبْصِرُونَ
از عالم ماديات از اجسام و اعراض از جمادات و نباتات و حيوانات و انسان از سفليات و علويات .
وَ ما لا تُبْصِرُونَ
از عالم انوار و ارواح و نفوس بلكه ملائكه و جن و عالم مثال و صفات نفسانيه باطنيه و بالجمله جميع مكونات و مخلوقات چه ديدنى باشد چه نباشد .
إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ
محققا اين قرآن مجيد گفتار رسول محترم است ، بعضى گفتند : مراد از رسول جبرئيل است كه روح الامين است كه در جاى ديگر ميفرمايد :
وَ إِنَّهُ لَتَنْزِيلُ رَبِّ الْعالَمِينَ نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ عَلى قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ بِلِسانٍ عَرَبِيٍّ مُبِينٍ
شعراء آيهء 92 الى 95 . و لكن ظاهر بقرينهء آيات بعد اينكه مراد حضرت رسالت است اشاره به اينكه قرآن فرستادهء خدا است كه مقام رسالت او است به وظيفهء رسالت خود عمل ميفرمايد ، و معناى كريم جامع جميع خصال خير است علما و اخلاقا و عملا كه در جميع مخلوقات عديل و نظير و مثل و مانند ندارد و در درجهء بعد از او امير المؤمنين و ائمه طاهرين و صديقهء طاهره و بعد از آنها انبياء و ملائكه و علماء حقه هستند و اين قرآن مجيد فرستادهء به اين رسول است نه آنچه كفار و مشركين نسبت دادند .
[ سوره الحاقة ( 69 ) : آيه 41 ]
وَ ما هُوَ بِقَوْلِ شاعِرٍ قَلِيلاً ما تُؤْمِنُونَ ( 41 )
و نيست اين قرآن بگفتار شاعر كه مشركين و كفار نسبت دادند و گفتند :
بَلْ قالُوا أَضْغاثُ أَحْلامٍ بَلِ افْتَراهُ بَلْ هُوَ شاعِرٌ
انبياء آيهء 5 ، و نيز ميفرمايد :
أَمْ يَقُولُونَ شاعِرٌ نَتَرَبَّصُ بِهِ رَيْبَ الْمَنُونِ
طور آيهء 30 .
فَقَلِيلًا ما يُؤْمِنُونَ
چه بسيار كم از شما ايمان ميآوريد كه نسبت مؤمن بكفار اگر بگوئيم يك بر هزار دروغ نگفتهايم بلكه در حديث دارد : اقل از كبريت احمر است ، در بعض ديگر مثل يك خال سفيد در پيشانى گاو سياه است .