جواب : آنها چون از ابتداء امر در ضلالت بودند و مدركى براى صدق دعواى خود نداشتند مثل آنها مثل ساير كفار و مشركين است كه عقوبت آنها يا در دنيا به آنها ميرسد يا خدا آنها را مهلت ميدهد تا به عذاب ابدى گرفتار شوند ، و اما پيغمبرى كه خدا بدست او معجزاتى عنايت كرده و حجت بر خلق تمام شده در وجوب متابعت آن اگر چنين كند و كسى را در ضلالت اندازد فرداى قيامت نميشود از او مؤاخذه كرد بنده ميتواند بگويد ميخواستى به او معجزه ندهى و نفرستى ما اگر مخالفت او ميكرديم مستحق عقوبت بوديم لذا اگر چنين كند ما هم با او چنين ميكنيم .
وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ
لو امتناعيه است يعنى محال است كه خدا همچو پيغمبرى براى هدايت بندگان بفرستد زيرا تا مقام عصمت و شرايط نبوت در او نباشد خدا بدست او معجزه نميدهد و بندگانش را در ضلالت نمياندازد و محال است از معصوم چنين امرى صادر شود ، تقول قولى را به كسى بستن كه او نگفته باشد و افترا به او زدن كه چنين گفته و او نگفته باشد .
بَعْضَ الْأَقاوِيلِ
و لو يك قول باشد كه اگر هزار قول كه از خدا نقل مىكند صدق باشد و خدا فرموده باشد و يك قول دروغ باشد و گفته خدا نباشد .
لَأَخَذْنا مِنْهُ بِالْيَمِينِ
چند تفسير شده بعضى گفتند : كنايه از اين است كه تمام قوت را از او ميگيريم چون انسان قواى او در دست راست او است ، بعضى گفتند :
به تمام قوت و قدرت او را ميگيريم كه آنى به او مهلت نميدهيم ، بعضى گفتند : او را ضعيف و ذليل ميكنيم و به خفت و مهانت او را هلاك ميكنيم .
ثُمَّ لَقَطَعْنا مِنْهُ الْوَتِينَ
و تين رگ قلب است متصل به ظهر كه به مجرد اينكه قطع شود انسان ميميرد كه ما تعبير ميكنيم برگ حيات كه متعاقب بموت است .
[ سوره الحاقة ( 69 ) : آيه 47 ]
فَما مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ عَنْهُ حاجِزِينَ ( 47 )
پس نيست از شما احدى كه بتواند او را از قدرت الهى جلوگيرى كند . اين آيات شريفه براى قطع طمع كفار و مشركين است كه از حضرتش تقاضا ميكردند كه با آنها موافقت كند و دست از دعوتش بردارد خداوند ميفرمايد اگر در كوچكترين