اقول : اين آيه شريفه دو نحوه تفسير شده يك نحوه تفسير مفسرين است على اختلافى كه در مرجع ضمير است .
فَلَمَّا رَأَوْهُ زُلْفَةً
بعضى گفتند مرجع يوم بدر است ، بعضى گفتند : يوم معاينه است كه حال احتضار است ، بعضى گفتند : قيامت است ، و زلفة بمعنى قرب و نزديك شدن كه مىبينند .
سِيئَتْ وُجُوهُ الَّذِينَ كَفَرُوا
يعنى قبيح منظر مىشود صورت كفار سياه برگشته و آثار حزن و اندوه و خفت و ذلت و خوارى در صورت آنها ظاهر مىشود .
وَ قِيلَ هذَا الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تَدَّعُونَ
كه تعجيل ميكرديد و ميگفتيد : متى هذا الوعد ؟
و قائل ملائكه عذاب هستند چنانچه در آيهء ديگر ميفرمايد :
يَسْئَلُونَ أَيَّانَ يَوْمُ الدِّينِ يَوْمَ هُمْ عَلَى النَّارِ يُفْتَنُونَ ذُوقُوا فِتْنَتَكُمْ هذَا الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تَسْتَعْجِلُونَ
ذاريات آيهء 12 الى 14 .
نحوه دوم تفسير ائمه عليهم السلام است در بسيارى از اخبار بالغ برده حديث از حضرت باقر و حضرت صادق ( ع ) كه كلينى و ابن قولويه و غير اينها مسندا و مرسلا روايت كردند كه مرجع ضمير
فَلَمَّا رَأَوْهُ
امير المؤمنين است « زلفة » مقام و شئونات او كه فرداى قيامت چون مشاهده ميكنند مقام قرب امير المؤمنين را
سِيئَتْ وُجُوهُ الَّذِينَ كَفَرُوا
بولايت و خلافت و لقب امير المؤمنين كه خاص وجود او است حتى بساير ائمهء هدى نميتوان اطلاق كرد قبيح مىشود صورت آنهايى كه مدعى خلافت شدند و خود را ملقب بلقب امير المؤمنينى كردند
وَ قِيلَ هذَا الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تَدَّعُونَ
كه مدعى اين لقب شدند مثل خلفاء جور كه تا كنون هر سلطانى از سلاطين عامه خود را ملقب به اين لقب ميداند و ميپندارد .
اقول : ممكن است مرجع ضمير ما انكروه باشد و شامل تمام كفار بشود كسانى كه منكر معاد هستند يا منكر ثواب و عقاب يا منكر انبياء يا منكر امامت ائمهء هدى باشند روز قيامت كه مشاهده ميكنند عذاب را يا مشاهده ميكنند شئونات ائمهء هدى را « سيئت وجوههم » و اللَّه العالم بكلامه .