إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا
رؤساء كفار از مشركين و اهل كتاب هستند كه علاوه بر اينكه از روى عناد و عصبيت ايمان نياوردند
وَ صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ
اتباع و عوام خود را اغفال و اضلال ميكنند و القاء شبهه و كتمان حق ميكنند كه آنها مشرف نشوند باسلام بلكه مسلمين را در مقام بر ميآيند كه از اسلام بر گردند .
قَدْ ضَلُّوا ضَلالًا بَعِيداً
باندازهاى كه كانّه از قابليت هدايت افتادهاند و بسيار از حق دور شدهاند .
[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 168 ]
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ ظَلَمُوا لَمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَ لا لِيَهْدِيَهُمْ طَرِيقاً ( 168 )
بيان حال همان كفار سابق الذكر است كه اين هايى كه كافر شدند و به ديگران هم ظلم كردند هرگز خدا آنها را نخواهد آمرزيد و آنها را هدايت نخواهد فرمود بطريق حق .
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ ظَلَمُوا
ظلم هم بساير كفار و اتباع خود نمودند كه بشرف اسلام مشرف شوند و هم بپيغمبر و مسلمين اذيتها و ظلمها كردند ديگر لياقت مغفرت و هدايت ندارند
لَمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَ لا لِيَهْدِيَهُمْ طَرِيقاً
.
[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 169 ]
إِلاَّ طَرِيقَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها أَبَداً وَ كانَ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيراً ( 169 )
چون نفى كليه طريق فرمود و البته هر كسى يك مسيء دارد ميفرمايد
إِلَّا طَرِيقَ جَهَنَّمَ
يعنى مشى آنها رو بجهنم است با كمال عجله و سرعت سير ميكنند و زمانى كه بجهنم و اصل شدند بدانند كه
خالِدِينَ فِيها أَبَداً
جايگاه ابدى آنها است و اين امر بر خداوند مشكل نيست بلكه بسيار سهل و آسان است زيرا موافق با حكمت است و قدرتش بر هر چيزى على السوى است
وَ كانَ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيراً