لكن كسانى كه از اهل كتاب رسوخ در علم دارند و حقايق را درك كردند و مؤمنينى كه بشرف اسلام مشرف شدند ايمان دارند به آنچه بر شما نازل شده و بر انبياء و قبل و كسانى كه بر پا ميدارند نماز را و اينها اداء زكات ميكنند و ايمان به خدا و روز جزاء دارند اينها را زود باشد كه اجر عظيمى به آنها عنايت فرمائيم .
اشكال - جمله و المقيمين الصلاة بمقتضاى عطف بيؤمنون بايد مرفوع باشد و المقيمون الصلاة .
جواب - مفسرين در اين باب اختلاف زيادى دارند ، از عايشه نقل ميكنند كه اين از نقله قرآن است و اشتباه آنها است ، و اين كلمه غلط محض است با ثبوت تواتر قرآن ، و بعضى مفسرين گفتند اين جمله عطف بما انزل اليك يعنى يؤمنون بالمقيمين الصلاة و مجرور است ، و بعضى گفتند منصوب است بفعل محذوف كلمه اعنى المقيمين الصلاة ، و بعضى گفتند عطف بضمير هم است در الراسخون فى العلم منهم و من المقيمين الصلاة ، و بعضى گفتند عطف بكاف من قبلك است يعنى من قبل المقيمين للصلوة ، و بعضى گفتند عطف بكاف اولئك است .
و تحقيق الكلام اينست كه عطف ظاهر بضمير بدون اعاده حرف جرّ صحيح نيست و آنچه به نظر اقرب ميآيد همان معناى اول است و مجرور است و عطف بما انزل اليك است ، به اين معنى كه راسخون در علم از اهل كتاب و مؤمنون ايمان به قرآن و بكتب آسمانى كه قبلا نازل شده و ايمان بمقيمين صلوة كه انبياء باشند دارند و اعطاء زكات هم ميكنند و ايمان به خدا و روز جزاء هم دارند .
لكِنِ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ مِنْهُمْ
علماء يهود و نصارى كه از كتب آسمانى كاملا بهرهمند شدند و بشارات انبياء بآمدن پيغمبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم را درك كردند
وَ الْمُؤْمِنُونَ
كسانى كه از مشركين بشرف اسلام مشرف شدند .
يُؤْمِنُونَ بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ
قرآن و احكام و امورى كه حضرتش از جانب خدا