أُمُّ الْكِتابِ
« 1 » و آيه شريفه
بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِيدٌ فِي لَوْحٍ مَحْفُوظٍ
« 2 » استفاده مىشود و نيز در كافى از حضرت صادق عليه السّلام روايت شده كه فرمود
« انّ للَّه علمين علم مكنون مخزون لا يعلمه الّا هو من ذلك يكون البداء و علم علّمه ملائكته و رسله و انبياءه فنحن نعلمه » « 3 »
( براى خدا دو نحو علم است علمى كه پوشيده و مخزون است و جز او كسى نميداند و بدا از اين علم است و علمى كه فرشتگان و پيغمبرانش را تعليم مىكند و ما آن را ميدانيم ) بنا بر اين مراد از علم غيبى كه نميدانند و علمى كه شبهاى جمعه به آنها افاضه مىشود علم لوح محو و اثبات است و همچنين موضوع ليلة المبيت و مقاتله با شجعان و بردن سور » برائة و آنچه از اين قبيل است از لوح محو و اثبات مىباشد و تا مشيت آنها كه عين مشيت حق است تعلق نگيرد كه بدانند نميدانند و خلطه و آميزش پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم با منافقين و امثال اين امور روى دستور ظاهر اسلام است كه هر كس اظهار شهادتين نمود تا باسباب عادى خلاف آن ثابت نشده بايد حكم اسلام بر او بار نمود و امّا رفتن حضرت على عليه السّلام بمحراب زكريا و رفتن سيد الشهداء عليه السّلام بكربلا و شرب سم ساير ائمه بنا بمقتضاى حكمت و مصلحت و تسليم شدن بفرمان و قضاى الهى بوده چنانچه اگر پيغمبر و امام امر كنند بمؤمنى كه بجهاد دشمن رود و به او خبر دهند كه تو كشته ميشوى رفتن او بجهاد واجب است با اينكه ميداند كشته مىشود و تفصيل اين مطلب را در كلم الطيب « 4 » دادهايم
( بيان وحى و اقسام آن )
و در مقدّمه كتاب شرحى در مراتب نزول قرآن داديم « 5 » و در اينجا مناسب
هامش
( 1 ) . سوره رعد آيه 39
( 2 ) . سوره بروج آيه 21 و 22
( 3 ) . كافى كتاب التوحيد باب البداء
( 4 ) . مجلد اول در شرايط و موانع نبوت و مجلد دوم در عصمت امام ( ع )
( 5 ) مراجعه شود