تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1015

مساهمون:

ص١٠١٥
مهمله ] طعامى است كه در آن كور كنند . و به عربى كبريه خوانند .

كرنبا

- [ بضم كاف و كسر راى مهمله و سكون نون و بعد از نون باى « 1 » موحده ] نوعى از ساز درودگران باشد كذا . فى ادات . و در مؤيد بجاى - باى موحد ياى حطى - آمده [ 1 ] .

كدووا

- يعنى آش كدو . [ 2 ] مثالش بسحاق اطعمه گويد : شعر « 2 »
مستم ز جام روغن و مخمور از پياز * تا بر كنار بزم كدووا نشسته‌ام

كفا

- [ به فاء . به وزن رضا ] سختى و رنج و و محنت باشد . مثالش شمس فخرى گويد : بيت
جهان بعدل تو گشت آن‌چنان كه ممكن نيست * كه بر دلى بود از رنج روزگار كفا
و در فرهنگ بمعنى افشردن گلو نيز باشد .

كمرا

- [ بميم و راى مهمله . به وزن عمدا ] جاى چهارپايان باشد كه بشب در آن كنند [ 3 ] مثالش استاد عمعق گويد : شعر
چو گرگ ظلم را كشتى به زور بازوى عدلت * ز انبوهى شده صحراى اقليم تو چون كمرا
و ديگر طاق خانه را گويند . مثالش شمس فخرى گويد : بيت « 3 »
تو قهرمان جهانى و دين و دانش بست * ز جاه و پايهء تو بر سر فلك كمرا
و حكيم ازرقى نيز فرمايد : بيت
گهى از گردش كيوان به دريا برزند كله * گهى از گوشهء گردون بكيوان برزند كمرا
و در فرهنگ بمعنى زنار نيز آورده [ 4 ] و به اين بيت قطران تمسك نموده : شعر « 1 »
چون تو كمر جنگ ببندى ملك روم * كمراى ببرد بپرستد كمر تو

كما

- [ بميم . به وزن قبا ] راف باشد يعنى بسباسه كه بزبازش گويند . - بضم كاف - نيز به نظر رسيده [ 5 ] .
هامش
( 1 ) - « الف » « ب » « ن » : سكون نون و باى ؛ « ب » : سكون نون و باى تازى ( متن از « غ » است ) . ( 2 ) - كلمه از « ن » است . ( 3 ) - « س » ندارد .
( 1 ) يعنى : كرنيا . در برهان بفتح اول و دوم معنى آش كلم ( كرنب - كلم ) نيز دارد . ( 2 ) برهان ندارد . ( 3 ) در برهانست كه به اين معنى گمرا نيز آمده است . ( 4 ) مستعار از آرامى و آن هم مأخوذ از كمر فارسى ( حاشيهء برهان مصحح دكتر معين ) . ( 5 ) برهان گويد بضم اول و بكسر اول نيز آمده و آن پوست جوزبو است .
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1015 | محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )