تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1014

مساهمون:

ص١٠١٤
و نيز شخصى را گويند كه پاى او كژ باشد [ 1 ] .

كالا

- بمعنى متاع باشد چنان كه « 1 » حكيم سنائى گويد : بيت « 2 »
چو علم آموختى از حرص آنگه ترس كاندر شب * چو دزدى با چراغ آيد گزيده‌تر برد كالا
و در فرهنگ بمعنى بانگ و فرياد نيز آورده و اين معنى از زند نقل كرده « 3 » و بر ادوات شطرنج نيز اطلاق كنند . مثال اين معنى صاحب مهر و مشترى فرمايد [ 2 ] :
چو كالا بر فراز عرصه چيدى * عيان تا آخر بازى بديدى *

كاركيا

- [ كاف دوم نيز تازى ] يعنى كاردار و كارفرما و بزرگ قوم « 4 » . مثالش شيخ نظامى گويد [ 3 ] : بيت
ورنه سر كار كيائى نداشت * وز غم كار تو رهائى نداشت

كژگا و كژغا

- [ بفتح كاف ] همان غژغا و مرقوم .

كوكا

- [ بضم كاف اول ] در فرهنگ از زند نقل كرده اين لغت را بمعنى فرياد بس بلند . و نيز نامى است از نامهاى ماه [ 4 ] .

كيدپا

- [ بفتح كاف و دال و باى فارسى ] نام زنى كه آمرهء ولايت بردع بود و نوشابه نيز مىگفته‌اند و قيدافه معرب كيدپاست [ 5 ] .

كاكا

- يعنى برادر كلان و نيز غلامى كه در خانه پير شده باشد [ 6 ] مثال معنى اول حكيم سنائى گويد : شعر « 5 »
در كنارش نه آن زمان كاكا * تا شود سرخ چهره‌اش چولكا

كوشا

- يعنى كوشنده . مثالش حكيم فردوسى فرمايد : بيت « 6 »
بهر كار كوشا ببايد شدن * بدانش نيوشا ببايد شدن

كوروا

- [ بفتح كاف و واو اول و سكون راى
هامش
( 1 ) - اصل : چنانچه . ( 2 ) - « س » ندارد . ( 3 ) - تا علامت ستاره را « الف » و « س » در حاشيه دارند . ( 4 ) - دو كلمه را « الف » در حاشيه دارد . ( 5 ) - كلمه از « ن » است . ( 6 ) - « س » ندارد .
( 1 ) اين لغت در برهان نيست . ( 2 ) برهان معنى اخير را ندارد و در معنى بانگ و فرياد نيز هزوارش است ( حاشيهء برهان ) . ( 3 ) در برهان كارگيا آمده اما صحيح نيست و گويد معنى هر يك از عناصر اربعه را نيز دارد . ( 4 ) معنى اخير هزوارش است ( حاشيهء برهان ) . ( 5 ) فيداقه نيز آمده است . ( 6 ) در برهان معنى ميوهء خشك و تنقلات ( قاقا ) نيز دارد و گويد بهندى عمو را گويند .