تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1569

مساهمون:

ص١٥٦٩
دامن توحيد گير ، پند سنائى شنو * تا كه بيابى بحشر ، زاتش دوزخ يله

يلمه

- قبا باشد و تعريب او يلمق است . مثالش ناصرخسرو : [ بيت ]
آزاده و كريم بيالايد از لئيم * چون آستين يلمه بيفشانى از ليام
و - بضم ياء - حيوانى را گويند كه به آب گرم موى او را دور كرده باشند از پوست او [ 1 ] .

يازنده

- [ به وزن سازنده ] قصدكننده باشد . مثالش ابن يمين گويد : [ بيت ]
هر سعادت كز وجود سعد اكبر فايزست * سوى ذات او چو جان سوى خرد يازنده باد

يافته

- معروف [ 2 ] . و در شرفنامه بمعنى حجت و قبض وصول آمده و به اين بيت سلمان متمسك شده [ 3 ] : بيت « 1 »
دست ارزاق خلايق بر سبيل تقدمه * داد و بستد تا بروز حشر از ايشان يافته

يوبه

- [ بضم ياء و فتح باء ] در نسخهء وفائى آرزومندى باشد . مثالش حكيم فرخى گويد : [ بيت ]
چون مرا يوبهء درگاه تو خيزد چكنم * راهى آموز رهى را و ازين غم برهان
كذا فى التحفه . بويه و بوى نيز به اين معنى است در شرفنامه و شمس فخرى بويه - به دو باى موحده - به اين معنى آورده - - و گذشت - - [ 4 ] .

يوسه

- [ بضم يا و فتح سين مهمله ] در تحفه بمعنى ارهء درودگران باشد . حكيم اسدى گويد : [ بيت ]
بيوسه ببرند چوبى سكند « 2 » * كز آن پاى خونى درآيد ببند

ياله

- [ بفتح لام ] شاخ باشد [ 5 ] . كذا فى التحفه .

مع الياء

يك‌بسى

- [ بفتح يا و باى موحده و سكون كاف
هامش
( 1 ) - كلمه از « ن » است . ( 2 ) - كذا ؟
( 1 ) معنى اخير در برهان نيست . ( 2 ) يعنى : اسم مفعول از يافتن . ( 3 ) آيا « فته » نبوده است كه « يا » به اول آن اشتباها افزوده‌اند ؟ چه از شعر سلمان نيز معنى اول مستفاد مىشود . ( 4 ) بويه اصح مىنمايد . ( 5 ) شاخ گاو باشد . ( برهان ) .