تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1473

مساهمون:

ص١٤٧٣

ناشى

- بمعنى بىوقوف و اجنبى باشد [ 1 ] . مثالش حكيم خاقانى گويد : شعر « 1 »
ختمست برغم چند ناشى * بر خاقانى سخن‌تراشى

نسپاسى

- [ بفتح نون ] يعنى كفران نعمت و ناشكرى [ 1 ] . مثالش فخر الدين گرگانى گويد : بيت
نبايد كرد نسپاسى بدين‌سان * كزان كردار خود گردى پشيمان

نيمشكنى و نيمشكرى

- نام حلوائيست مشهور كه نمشكرى نيز گويند [ 2 ] مثال اول « 1 » خلاق گويد « 1 » : شعر
هركه فاسق باشد اكنون مىخورد * وانكه او زاهد بود نيمشكنى وانكه از هر دو چو من محرم شد * نيست الا مندبور و كشتنى

نهالى

- بمعنى بستر باشد كه در ميان آن خوابند [ 1 ] . مثالش خواجو كرمانى گويد : بيت
سرير افكندمى هردم براغى * نهالى بردمى هردم بباغى

نوى

- يعنى تازگى . و بمعنى زارى كنى نيز آمده [ 3 ] . مثال هر دو معنى سراج الدين راجى گويد « 1 » : شعر « 1 »
ز كهنگى و نوى تا نوى و شاد شوى * رسد زمان كه بدست وجود باد شوى
و نيز بمعنى متحرك و لرزان شوى آمده . مثالش حكيم سنائى فرمايد : شعر
راه دين رو كه راه دين چو روى * همچو شاخ از برهنگى ننوى
نوبهارى معروف [ 4 ] . و نيز نام نوائى « 2 » و لحنى از جملهء سى لحن باربد . مثالش شيخ نظامى گويد : شعر
چو « 3 » برگفتى نواى نوبهارى * عرق گشتى « 4 » گل از بس شرمسارى

نميدى

- [ بضم نون و كسر ميم و دال ] يعنى نااميدى . مثالش فردوسى گويد « 1 » : شعر « 1 »
ز تنشان ببرد نميدى روان * بگيرد بدانم خداى جهان
هامش
( 1 ) - « س » ندارد . ( 2 ) - « س » : نواى . ( 3 ) - بجز « ك » : جو . ( 4 ) - كذا و شايد : كردى .
( 1 ) برهان ندارد . ( 2 ) نيم اشكى ( برهان ) اما برهان صورت نيمشكنى را ندارد . ( 3 ) و نيز بمعنى نبى و نپى ، كلام خدا و مصحف و قرآن مجيد ( از برهان ) . ( 4 ) يعنى : منسوب به نوبهار .