تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1446

مساهمون:

ص١٤٤٦
شعر
رويت مزه يافته ز خالان * چون نان لذت ز نغنخوالان

نوانيدن

- [ بكسر نون دوم به وزن رسانيدن ] در تحفه بمعنى ناليدن باشد و جنبيدن را نيز گويند و در زفانگويا بمعنى آگاه شدنست و بخاطر مىرسد كه بمعنى ناليدن [ 1 ] و جنبانيدن و آگاهانيدن انسب باشد .

ناروان

- [ به سكون راء ] همان نارون مرقوم بمعنى اول [ 2 ] .

نواييدن « 1 »

- [ بكسر ياى « 2 » اول . به وزن گرائيدن ] در شرفنامه بانگ كردن باشد .

نوردن

- [ بفتح نون و واو و دال مهمله ] و نوشتن « 3 » و نورديدن - هر سه بمعنى پيچيدن و طى كردن باشد [ 3 ] . مثال دوم شيخ نظامى فرمايد : شعر « 4 »
خو كرده بكوه و دشت « 5 » گشتن * جولان زدن و جهان نوشتن

نوفيدن

- [ بضم نون و كسر فاء و فتح دال مهمله ] بمعنى جنبيدن باشد . كذا فى المؤيد و بمعنى صدا كردن نيز آيد [ 4 ] .

نهازيدن

- [ به هاء و زاى معجمه . به وزن رسانيدن ] بمعنى ترسيدن باشد . كذا فى الادات و در فرهنگ - بكسر نون و راى مهمله - [ 5 ] به اين معنى آمده .

نكوهيدن

- بدگوئى كردن باشد [ 6 ] مثالش ابو المؤيد گويد : بيت
در نكوهيدن كسان دارد * صد زبان و بعيب خويش اخرس
هامش
( 1 ) - « س » : نوانيدن . ( 2 ) - « س » : باى . ( 3 ) - « س » : نوستن . ( 4 ) - « س » : ندارد . ( 5 ) - « س » : دشتن .
( 1 ) و بناله در آوردن . ( برهان ) . ( 2 ) يعنى بمعنى درخت معروف و برهان گويد گلنار فارسى را نيز گويند . ( بمعنى درخت انار نيز هست ) . ( 3 ) در برهان معنى بىنام و نشان ساختن و ته كردن و گذاشتن نيز دارد . و در معنى نوشتن بكسر اول و ثانى معنى كتابت كردن و بر وزن دوختن معنى نوشيدن و آشاميدن دارد . ( 4 ) در برهان معنى غريدن و صدايى كه از بسيارى مردم و جانوران ديگر بهم رسد و به عربى هزاهز گويند نيز دارد . ( 5 ) يعنى : نهاريدن . ( 6 ) در برهان معنى سرزنش كردن و عيب گفتن و مداومت نمودن دارد .