شعر « 1 »
بفعل بندهء يزدان نه اى بنامى تو * خداى را تو چنانى كه لاله نعمان را
و لاله هفت نوع باشد 1 - لالهء صحرائى 2 - لالهء كوهى 3 - لالهء خطائى 4 - لالهء شقايق 5 - لالهء دلسوز 6 - لالهء دلسوخته . 7 - لالهء دورو . [ 1 ] و در نسخهء ميرزا هفت نوع چنين آمده كه : 1 - سرخ 2 - زرد 3 - سفيد 4 - آل 5 - دور « 2 » و 6 - خطائى [ 2 ] 7 - شقايق النعمان .
ليزه
- [ به وزن ريزه ] بمعنى آميخته باشد .
لادنه
- [ بكسر دال و فتح نون ] گياهيست [ 3 ] .
لعل سفته
- كنايه از مىسرخ باشد .
لعل ناسفته
- كنايه از سرود بود [ 4 ] . مثال هر دو شيخ نظامى :
بيت
گهى لعل سفته به پيمانه خورد * گهى گوش بر لعل ناسفته كرد
لوله
- [ بضم لام اول و فتح دوم ] معروف [ 5 ] .
مثالش سراج الدين راجى گويد :
بيت
از لولهء ابريق چو ريزى به پياله * خورشيد بود كرده زبان در دهن ماه
و ديگر مشت آرد جو و گندم بريان كرده كه خمير كرده باشند و در فرهنگ بمعنى آرد آورده [ 6 ] .
شعر
من كه بهر « 3 » تو از خدا خواهم * كاروان كرنج و لوله و قند
و بجاى لام دوم كاف [ 7 ] نيز آورده .
لكلكه
- همان لكلك مرقوم بهر دو معنى .
لايه
- [ بفتح ياء ] هر چينه از ديوار چينهدار را گويند و هر ته از جامه را نيز گويند . و [ بحذف هاء ] [ 8 ] نيز « 4 » آمده - - و مىآيد - - مثال معنى اول انورى گويد :
هامش
( 1 ) - « س » : ندارد .
( 2 ) - « س » : درو .
( 3 ) - « س » : از بهر .
( 4 ) - « س » : بتر .
( 1 ) در برهان : خودروى .
( 2 ) برهان ندارد . و لاله را كنايه از لب معشوق هم گفته است .
( 3 ) و از پوست ساق آن ريسمان سازند ( برهان ) .
( 4 ) لعل سوراخ نكرده باشد و كنايه از سخنان دلكش و تازه هم هست ( برهان ) .
( 5 ) ماشوره . انبوب . نايژه . قصب . هر چيز ميان كاواك استوانه شكل گذشتن مايعى را يا هر چيز مدور دراز خواه ميان تهى باشد يا پر . ( لغتنامهء دهخدا ) .
( 6 ) برهان آرد بريان كرده گويد از نخود و گندم و امثال آن .
( 7 ) يعنى : لوكه .
( 8 ) يعنى : لاى .