تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1242

مساهمون:

ص١٢٤٢
دانسته مىپوشيدند و تا در حيات بوده لباسش آن بوده بعد از آن اولاد و مريدان اقتدا به او كرده سياه مىپوشيدند

گل كوزه

- در فرهنگ بمعنى نسترن باشد « 1 » و آن گليست خوش‌بو و سفيد و از نسرين بزرگتر و خاردارست و بوى آن مشابه گل سرخ است چنان كه « 2 » از آن گلاب توان گرفت * [ 1 ] امير خسرو گويد : بيت
كنون خالى نبايد كوزه از مى چون گل كوزه * پر از شبنم شد ارچه « 3 » پر نگردد كوزه از شبنم

گل پياده

- گلى كه بوته داشته باشد نه درخت چون نرگس و لاله [ 2 ] مثالش هم او [ 2 ] گويد : بيت « 3 »
تو گوئى زان بتان در دشت ساده * دميد از خاك گلهاى پياده

گل گنده

- [ بضم گاف اول و فتح دوم و كسر لام ] گياهى بدبو كه كما نيز گويند [ 4 ] .

گنجه

- [ به وزن رنجه ] نام شهر « 4 » مشهور [ 5 ] و در فرهنگ بمعنى خردم « 5 » بريده نيز آمده .

گنجده

- [ به وزن كنبده ] همان گونژده « 6 » - - كه مرقوم مىشود - - [ 6 ] .

گوزغه

- به وزن و معنى جوزغه « 7 » كه غوزهء پنبه باشد [ 7 ] .

گاخواره

- گهواره باشد و گاهواره نيز گويند [ 8 ] . مثالش شيخ عطار گويد « 3 » : بيت « 3 »
گفت من قرب دو سال اى راه‌بين * بوده‌ام در گاهواره همچنين
و - بحذف هاى اول [ 9 ] - نيز آمده چنان كه ناصر خسرو گويد : بيت « 3 »
آزاد و بنده و پسر و دختر * پير و جوان و طفل بگاواره
و گهواره نيز گويند . مثالش شيخ عطار گويد :
هامش
( 1 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد . ( 2 ) - اصل : چنانچه . ( 3 ) - « س » ندارد . ( 4 ) - كلمه در « الف » زير سطر در حاشيه است . ( 5 ) - « س » : دو . ( 6 ) - « س » : گونزده . ( 7 ) - « س » : جوزعه .
( 1 ) در برهان بمعنى نرگس نيز هست . ( 2 ) در برهان معنى جميع گلهاى صحرائى نيز دارد . ( 3 ) يعنى : امير خسرو . ( 4 ) گليگان . ( 5 ) شهرى ميان تبريز و شروان مولد نظامى گنجوى و اينك در شمال آذربايجان ايران واقعست ( 6 ) برهان ندارد . ( 7 ) غوژه . گوزه . ( 8 ) مهد ( عربى ) . ( 9 ) يعنى : گاواره .