تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1195

مساهمون:

ص١١٩٥
بيت « 1 »
سماطى بيفكند و اسبى بكشت * بدامن گهر دادشان زر بمشت
بمعنى دوم و سوم خاقانى گويد : بيت « 1 »
تازه نخل گهرى را به من آريد و مرا * گهر آن گهرى نخل ببر باز دهيد

گسنامار

- [ بضم گاف و سكون سين مهمله ] يعنى بغايت گرسنه شدن .

گلزار

- در فرهنگ به دو معنى آمده : اول معروف [ 1 ] ؛ دوم نام نوائى و لحنى . مثال هر دو معنى زراتشت بهرام گويد : بيت « 1 »
خروش بلبلان در صحن گلزار * بوقت صبحدم بر لحن گلزار

گنجار و گنجر

- [ هر دو بفتح گاف ] همان گنجار مرقوم كه گلگونه باشد . كذا فى - الفرهنگ [ 2 ] .

گستر

- پهن كننده . و امر بگستردن . مثال معنى اول شيخ « 2 » سعدى گويد : بيت
كريم كرم‌گستر كارساز * كه داراى خلقست و داناى راز
مثال دوم سراج الدين راجى گويد : بيت « 1 »
اگر خواهى كه باشى جاودانه * بساط عدل گستر در زمانه
و به اين معنى حكيم فردوسى نيز فرمايد « 3 » : بيت
برون كن ز دل درد و آزار و كين * پس آنگه دعاگستر و آفرين
و ديگر در نسخهء ميرزا بمعنى خار سياه آمده اما در مؤيد الفضلاء بمعنى اخير - بفتح كاف تازى [ 3 ] - آمده و در ادات الفضلاء - بضم كاف فارسى - و بمعنى خار سفيد آورده .

گزير

- بمعنى چاره باشد [ 4 ] . مثالش شيخ
هامش
( 1 ) - كلمه از « ك » است . ( 2 ) - « س » : سيح . ( 3 ) - اين جمله و شعر بعد آن از « ك » است .
( 1 ) يعنى : گلستان . ( برهان ) . ( 2 ) غنجره . غنجاره . غلغونه . غازه . سرخاب . ( 3 ) يعنى : كستر . ( 4 ) در برهان بفتح اول معنى باكار و پيشكار ( گوير ) و معرب آن جزير و بكسر اول هم به اين معنى و هم بمعنى سرهنگ و پهلوان و عسس آمده است .