غرميده
- [ به وزن رنجيده ] همان غرمندهء مرقوم .
غانه
- [ بفتح نون ] شهريست در حدود يمن كه خاك زر دارد چنان كه از خاكروبهء خانهها زر بيرون آرند [ 1 ] .
غفه
- [ بفتح غين و فتح فاى مشدد ] پوستين بره كه بغايت نرم و خاصه « 1 » باشد [ 2 ] .
غنچه
- [ بضم غين و فتح جيم فارسى و سكون نون ] معروف [ 3 ] و - بجيم تازى - [ 4 ] بمعنى گرد كردن و سرشتن باشد « 2 » . مثال معنى اول شيخ سعدى فرمايد :
بيت
درخت غنچه برآورد و بلبلان مستند * چمن جوان شد و ياران بعيش بنشستند
و بخاطر مىرسد كه بمعنى گرد شده انسب باشد * .
اين دو لغت [ 5 ] از نسخهء وفائى منقولست و - به عين مهمله [ 6 ] - نيز آمده - - و گذشت - - .
غفوده
- [ به فاء و دال مهمله . به وزن غنوده ] در تحفه بمعنى هفته باشد .
غليته
- [ به لام و تاى قرشت . به وزن كشيده ] گياهى باشد كه از آن جوال كاه كشان كنند .
غازه
- [ بفتح زاى تازى ] گلگونه باشد .
مثالش يوسف و زليخا :
بيت « 3 »
ز غازه رنگ گل را تازگى داد * لطافت را نكو آوازگى داد
و نيز چوبى باشد كه در رخنهء چوبى ديگر نهند در حين شكافتن آن [ 7 ] و در فرهنگ بمعنى بيخ دم و بيخ پر نيز باشد و آن را غزه نيز گويند چون دم غازه و پر غازه و به اين معنى بدون تركيب نيامده و سواى اين دو محل به نظر نرسيده بمعنى صدا نيز آورده و به اين بيت شيخ آذرى متمسك شده :
شعر « 4 »
اى بسا گفت و گوى و آوازه * كان چو طنبور گشت پر غازه
مع الياء
غوشاى
- دو معنى دارد : اول سرگين گاو باشد كه در صحرا خشك شده ؛ دوم خوشهء گندم
هامش
( 1 ) - « س » : حاصه .
( 2 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد .
( 3 ) - « س » ندارد .
( 4 ) - كلمه از « ن » است .
( 1 ) شهرى است بزرگ در جنوب بلاد مغرب متصل بسودان ( شمال افريقا ) ( معجم البلدان ) .
( 2 ) در برهان بتخفيف فاء نيز آمده است .
( 3 ) يعنى : گل ناشكفته .
( 4 ) يعنى : عنجه .
( 5 ) يعنى : غنچه و غفه .
( 6 ) يعنى : غنجه .
( 7 ) اين معنى در برهان نيست . رجوع به فانه شود .