تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1049

مساهمون:

ص١٠٤٩
جو و گندم باشد كه هنوز خرد نشده باشد بعد از پاك كردن و آن را بار ديگر بكوبند و آن را كفه نيز گويند - بفتح كاف و فاء - و به عربى قصاله و قصامه گويند هر دو - بضم قاف با صاد مهمله اول بفتح لام و دوم بفتح ميم - [ 1 ] .

كوار

- [ بواو . به وزن خمار ] نوعى از سبد باشد كه باغبانان انگور در آن كنند و حالا آن را كواره « 1 » گويند . مثالش شمس فخرى گويد : بيت « 2 »
آن‌چنان بادى كه كمتر چاكرت * زر بدامن بخشد و لعل از كوار
و در نسخهء وفائى بمعنى ابرى كه در شب‌هاى تابستانى باشد نيز آمده [ 2 ] .

كودر

- [ بضم كاف و فتح دال ] زمين دامن كوه را گويند .

كيار

- [ بياى حطى . به وزن بخار ] بمعنى كاهلى باشد . مثالش شمس فخرى فرمايد : بيت « 2 »
هميشه تا نبود پردلى بسان جبن « 3 » * مدام تا نبود چابكى بسان كيار
و حكيم فردوسى نيز گويد : نظم « 4 »
بخان براهام شو بىكيار * تگر تا چه بينى نهاده بيار
و نام گياهى نيز باشد .

كياجور

- [ بياى حطى و جيم . به وزن قبادوز ] بمعنى دانا و فاضل [ باشد ] .

كژور

- [ بفتح كاف و ضم زاى فارسى ] در فرهنگ بيخ گياهى باشد كه زرنباد نيز گويند [ 3 ] . مثالش ناصرخسرو گويد : بيت
بر كهن كردن همه نوها * اى برادر موكلست دهور عسلش را بحنظل است نسب * شكرش را برادرست كژور

كوتار

- [ بتاى قرشت . به وزن طومار ] بمعنى كوچهء سرپوشيده باشد .

كشكر

- [ به وزن لشكر ] عكه باشد كه عقعق نيز گويند [ 4 ] .

كنداور

- [ بضم كاف و سكون نون و فتح واو ] دلير و شجاع و فيلسوف و دانا باشد . بمعنى اول شيخ سعدى فرمايد :
هامش
( 1 ) - « س » : كوره . ( 2 ) - « س » ندارد . ( 3 ) - بجز « ف » و « غ » : چمن . ( 4 ) - كلمه از « ن » است .
( 1 ) كوزل به اين معنى در ميان ترك‌زبانان نواحى و اطراف قزوين متداولست . ( 2 ) در برهان تره و گندنا و نام قصبه‌اى از مضافات شيراز ( صحيح بلوكى ميان خمسه و دورستان و قشقائى بفارس - حاشيهء برهان ) نيز هست . ( 3 ) تلخ مزه است و در داروها به كار رود . ( از برهان ) . ( 4 ) در برهان كشكرغ آمده است و كشكر را ندارد .