شيخ سعدى فرمايد :
بيت
ديده را فايده آنست كه دلبر بيند * گر نبيند چه بود فايده بينائى را « 1 »
مثال معنى اخير فردوسى گويد :
بيت « 2 »
غو « 3 » ديده بشنيد دستان سام * بفرمود بر چرمه كردن لگام
و فخر الدين گرگانى بمعنى ديدگاه كه ديدهبان « 4 » مىنشيند آورده و گفته :
بيت
بديده ديدهبان اندر نگه كرد * سياه ابرى بديد از لشكر و گرد
و بمعنى نگاه كرده و به نظر در آورده نيز باشد « 21 » .
مثال اين معنى و معنى دوم هم فخر الدين گرگانى گويد :
بيت
فرود آمد همانگه مرد ديده * بشادى رام را بر رخش ديده
دانش پژوه
- يعنى طالب علم و دانش . مثالش خواجوى كرمانى گويد :
بيت
شه مملكت گير دانش پژوه * منوچهر چهره « 5 » فريدون شكوه
دودواله
- [ بضم دال و سكون دوم و فتح لام ] « 22 » و دوداله و دودله - كلاهما بفتح همان دودله مرقوم .
دولانه
- [ بضم دال ] نام ميوهايست . مثالش يوسفى طبيب گويد :
بيت
دو لانهء سرخ بوستانى * نيكست بمعده و « 6 » جگر هم
و آن بوستانى و جنگلى مىباشد ، بوستانى بهترست و ميخوش و سرخ رنگ مىباشد .
مع الياء
دادفرماى
- يكى از نامهاى حضرت احديت جل جلاله و عم نواله و بر پادشاهان عادل نيز اطلاق كنند .
دنى
- [ بفتح دال و كسر نون ] يعنى بنشاط خرامى . مثالش شاه « 2 » ناصر خسرو گويد :
هامش
( 1 ) را در « س » نيست .
( 2 ) كلمه از « ن » است .
( 3 ) اصل : عو . ( متن تصحيح قياسيست ) .
( 4 ) « س » « الف » : ديدهبآن .
( 5 ) « س » « الف » : جهر .
( 6 ) در « س » واو نيست .
( 21 ) در برهان معنى مردمك چشم نيز دارد و بمعنى كوه بلند نيز هست . ( و اسم مفعول ديدن نيز باشد )
( 22 ) اين لغت در برهان نيست .