تالواسه : مانند « تاسه » باشد « 1 » .
تباه : فاسد شده و از حال بگشته بود .
تبباره « 2 » : تب لرزه بود از برآمدن سپرز بزرگ « 3 »
تبخاله « 4 » : تبشى باشد كه بر لب بيماران بعد از تب « 5 » پديد آيد .
تبرزه : به زبان كوهستان بمعنى « بدرزه » « 6 » باشد اعنى خوردنى كه در ازار يا درر كوى « 7 » بندند
تخله : « نعلين » باشد « 8 » . منجيك گفت :
بيت « 9 »
اندر فضايل تو عدم گويى * چون تخلهء كليم پيمبر شد
ترانه : دو بيتى باشد « 10 » . فرخى گفت :
بيت « 11 »
از دلاويزى و ترى « 12 » چون غزلهاى شهيد * وز غم انجامى و خوشى چون ترانهء بوطلب
ترزده : « قباله » « 13 » باشد . كسائى گفت :
بيت « 14 »
اى بكس خويش ترزده بنهاده * و آن همه داده بمويه و بوقايه « 15 »
تريوه : راهى بود پشته پشته . شهيد گفت :
بيت « 16 »
بر كه و الا چو چه همچون عقاب اندر هوا * بر تريوه « 17 » راه چون چه « 18 » همچو بر صحرا شمال
تزه : دندانهء كليدان باشد . لبيبى گفت :
بيت « 19 »
دهقان بىده است و شتربان بىشتر * پالان بىخر است و كليدان بىتزه
تفشه : طعنه زدن بود « 20 » . ابو العباس گفت :
بيت « 21 »
بجنگ دعوى دارى و سخت تفشهزنى * درست گويى بر خار « 22 » خستوانه تنى
تفشيله : طعامى باشد كه از گوشت و گندنا و گوز و مغز و خايه و انگبين سازند . منجيك گفت :
بيت « 23 »
عمر « 24 » اى نابكار چون غلبه * مردى از آرزوى « 25 » تفشيله
تفنه « 26 » : پردهء عنكبوت باشد . شهيد « 27 » گفت :
بيت « 28 »
عشق او عنكبوت را ماند * بتنيده است [ و ] تفنه « 29 » كرد دلم
تمنده : « 30 » زبانى باشد كه بسخن گفتن بگيرد و بتازى « فافا » و « الكن » « 31 » گويند . عسجدى گفت :
[ بيت ] « 32 »
سر و رويم چو پيل زبان گشته تمنده * ز بالا همه بازان وز پس و پيش سان « 33 »
( كذا )
هامش
( 1 ) - شاهد « تالواسه » در وفائى : [ خفاف گفته : بيتنه مرا اى دروغگوى سترگ * تالواسه گرفت ازين ترفند] ( 2 ) - ط : تب تاره / برهان قاطع : « تب باده » ، « تب ياره »
( 3 ) - بزرش ( دهخدا در حاشيه : ظ ، گ )
( 4 ) - ط : تپخاله
( 5 ) - ط : تپ
( 6 ) - رجوع بلغت « بدرزه » و يادداشت ذيل آن شود
( 7 ) - د : ركويى
( 8 ) - د : « باشد » ندارد
( 9 ) - د : شاهد را ندارد
( 10 ) - د :
« بود » ندارد
( 11 ) - د : شاهد را ندارد
( 12 ) - ط : برى
( 13 ) - ط : فتيله
( 14 ) - د : شاهد را ندارد
( 15 ) - ط : نموزه و مايزه ( كذا - متن از « لف 455 )
( 16 ) - د : شاهد را ندارد
( 17 ) - « لفپد 172 » : گريوه ( شاهد براى تريوه است و گريوه نمىتواند باشد )
( 18 ) - ط : جه
( 19 ) - د : شاهد را ندارد
( 20 ) - د : باشد
( 21 ) - د : شاهد را ندارد
( 22 ) - وفائى : گويى و پرخوارو
( 23 ) - د : شاهد را ندارد
( 24 ) - [ « لف 444 » : غمزى / « لفس 444 » : مردى / دهخدا : دزدى ( برهان قاطع حاشيهء لغت تفشيله ) / « لفپد 126 » : غمرى ]
( 25 ) - ط : اراردوى ( متن از « لفس 444 » ) / « لف 444 » : « روى چونان كه پخته تفشيله »
( 26 ) - ط : تفنيه
( 27 ) - ط : شهيدى
( 28 ) - د : شاهد را ندارد
( 29 ) - ط : تفته
( 30 ) - د : تمنده
( 31 ) - ط : فافالوه الكن
( 32 ) - د : مثال را ندارد
( 33 ) - « لفپد 42 » :« سر و رويم چون نيل زبان گشته تمنده * ز بالا در باران ز پس و پيش بيابان »