رعشه ، سستى ، بىحسّى ، خوابرفتگى اعضا ، استسقا ، يرقان ، ضعف معده ، خرد كردن سنگ مثانه ، سختى ترشح ادرار ، رفع عفونت از اخلاط و اكثر بيمارىهاى سرد از طريق خوردن و ماليدن مفيد است . خوردن 2 گرم ساييده آن با سركه رقيق براى رفع مسموميت گزش مارهاى كشنده و عقرب و جانوران سمّى نافع است . براى دردها و ورمهاى داخلى مفيد است . مقدار 2 گرم آن با جلاب و با شربت گاو زبان و بادرنجبويه و يا با عرقهاى مناسب نظير عرق گاو زبان و گلاب و يا بادرنجبويه و بيدمشك و نيلوفر براى تفريح قلب ، رفع ضعف قلب ، رفع خفقان ، تپش و فشار قلب خصوصا در مواردى كه از برودت و سردى باشد ، نافع است و اگر چند روز پىدرپى خورده شود ، بسيار اثرش بيشتر است بخصوص در ايام شيوع و با براى مصون نگه داشتن بدن مفيد است .
در موارد دشوارى وضع حمل اگر 1 گرم آن را ساييده با آب شنبليله يا شيرهء خارخسك يا جلاپ بخورند وضع حمل آسان مىشود و اگر بچه در شكم مرده باشد و بدن در اثر آن مسموم شده باشد و يا در وقت تولد بچه ضعف بسيار حاصل شده باشد و يا خون نفاس زيادى از رحم جارى شده و در اثر آن ضعف بسيار عارض شده باشد ، مقدار 4 دسىگرم يا حدود نيمگرم از زدوار را با گلاب ساييده و بخورند و اين كار را مدت يك هفته ادامه دهند ، براى تقويت مادر و اعادهء قدرت او بسيار مفيد است . اگر صبح ناشتا خورده شود ، مؤثرتر است .
در مورد اكثر بيمارىهاى مغزى بچههاى كوچك اگر مقدار كمى از آن را ساييده با شير مادر به بچه بخورانند مفيد است و در مورد جوانان ممكن است 5 / 2 - 2 گرم آن را ساييده و مخلوط با داروهاى مناسب بخورند . در هند براى تقويت نيروى جنسى زدوار را به تنهايى و يا با داروهاى مناسب با گلاب ساييده و يا حب مىسازند و مىخورند ، خيلى مفيد است . اگر ساييده آن را با سركه و گلاب مخلوط كرده و به ورمها بمالند در نرم كردن و تحليل ورمها خصوصا ورم پس گوش ، زير بغل و انتهاى ران يا كشاله ران نافع است . و براى خنّاق و خنازير و ساير ورمهاى گلو و حلق نيز مفيد مىباشد . ماليدن آن به تنهايى و يا با آب گشنيز و يا سركه بر پشت چشم براى تحليل ورم پلكها و بر دندان براى تسكين درد سرد دندان و بر بواسير براى تسكين درد و تحليل ورم بواسير نافع است . ماليدن آن به پشت زهار ( محل روييدن مو در اطراف آلات تناسلى ) براى رفع زخم مثانه و باز شدن گرفتگى ترشح ادرار بسيار مفيد است .
پاشيدن گرد آن به جراحتها براى التيام و بند آمدن خونروى نافع است و اگر با
معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 353
مساهمون: حسين مير حيدر
ص٣٥٣