زدوار
در كتب طب سنتى با نامهاى « زدوار » و « ژدوار » و « سطوال » و « جدوار » آمده است . ساقهء زيرزمينى يا به اصطلاح بيخ گياهى است كه آن را به فرانسوى
Zedoaire
و به انگليسى
Zedoary
مىنامند . معمولا در بازار مخلوطى از ساقههاى زيرزمينى چند گياه به اين نام عرضه مىشود . اين گياهان از خانوادهء زنجبيل
Zingiberaceae
مىباشند و نام علمى دو گونه عمدهء كه ساقهء زيرزمينى آنها بيشتر در طب سنتى مستعمل است و به اين نام خوانده مىشود ، به شرح زير است :
1 .
Curcuma pallida Lour .
كه عدهاى از گياهشناسان آن را
C . zedoaria ( Willd . ) Rosc .
نيز مىنامند . ( بين همه آقاى
Burtt
فكر مىكند كه نام اولى نام اصيل اين گياه است . ) اين گياه در تمام مناطق از هيماليا تا جنوب اندونزى مىرويد و آنچه كه به بازار ايران مىآيد معمولا در عربستان در مراسم حجّ خريدارى مىشود كه از هند به آن ديار وارد شده است و حجّاج آن را به ايران وارد مىكنند و قسمتى نيز مستقيما از هند به بازار ايران وارد مىشود . در مخزن الادويه آمده است كه انواع كوچكى از زدوار مخلوط با آكونيت يا بيش در خراسان و در كوههاى قهستان مىرويد . ساير گياهشناسان تا به حال اين موضوع را تأييد نكردهاند .
2 .
Curcuma aromatica Salisb .
. اين گياه اصولا بومى هند است و در ساير مناطق با نام
Wild turmeric
يا زردچوبه وحشى كاشته مىشود . ريشهء اين گياه را پارسا در دارونامه به نام « قرنباد » نامبرده است .