مشخصات
خمان صغير گياهى است علفى چندساله كه بلندى ساقهء آن 150 - 80 سانتىمتر مىباشد . ساقهء آن 4 گوش . برگها مركب داراى 6 - 5 برگچه ، هر برگچه بيضى مثلثى شكل ، از دو طرف باريك و نوكتيز ، دراز و دندانهدار است . گلهاى آن سفيد يا صورتى با بوى بادام تلخ است . ميوهء آن كروى سياهرنگ كوچك در ابعاد زالزالك مىباشد .
معمولا ساقه ، ميوه ، گل ، برگ ، دانه و ريشه ، خلاصه تمام اعضاى گياه خواص دارويى دارند . اين گياه در جنگلهاى شمال ايران مىرويد .
تركيبات شيميايى
در برگهاى گياه خمان صغير گلوكوزيد سيانوژنتيك ، اسانس روغنى فرّارى به نام اسانس يبل « 1 » و به علاوه داراى كمى مادهء تلخ ، مادهء پالميتين « 2 » و كمى قند ساكاروز است . در ريشهء آن مقدار كمى ساكاروز ، استيك اسيد ، والريانيك اسيد ، تانيك اسيد « 3 » و مادهء هىيبلين « 4 » مىباشد . در گلهاى گياه نيز اسانس و در ميوهء آن تانن ، اسانس ، مادهء تلخ ، والريانيك اسيد ، سيتريك اسيد « 5 » ، وينيك اسيد و ماليك اسيد است . در دانهء آن روغن ثابت در حد استخراج تجارتى وجود دارد .
3 . آقطى سرخ
به فرانسوى
Sureau rouge
و
Sureau grappes
و به انگليسى
Red berried elder
و
Poison elder
گفته مىشود . گياهى است از خانوادهء
Caprifoliceae
نام علمى آن
Sambucus racemosa L .
مىباشد .
هامش
( 1 ) .Essence de yeble( 2 ) .Plamitin( 3 ) .Tannic acid( 4 ) .Hiebline( 5 ) .Citric acid