پنتاترياكونتان « 1 » ، گلوكوز ، تانن و فوماريك اسيد « 2 » مشخص شده است .
[ S . G . I . M . P ]
.
خواص - كاربرد
در هند از گياه خشك به عنوان ضد كرم ، مدّر ، معرّق و تببر و در مورد تبهاى ضعيف مصرف مىشود . و به علاوه به عنوان صافكنندهء خون در رفع بيمارىهاى جلدى از آن استفاده مىشود . گياه بخصوص برگهاى آن تلخ و قابض است .
شاهتره از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى مركب القوى است يعنى در حرارت ، معتدل و خيلى خشك است . عدهاى آن را گرم و خشك مىدانند ولى شيخ الرئيس ابو على سينا آن را كمى سرد هم گفته است . از نظر خواص معتقدند كه بازكنندهء انسداد كبد و طحال و مقوى اين دو عضو است و مسهل اخلاط سهگانه خصوصا سودا و تلخى صفرا و سوداى سوخته است . خون را صاف مىكند و مدّر است و اشتها را تحريك مىكند . خشك آن براى تقويت معده قوىتر از تازهء آن است و براى تب ، بيمارىهاى سوداوى ، بيمارىهاى جلدى و تقويت بن دندان مفيد است . اگر با سركه يا با آب عسل و يا مخلوطى از سركه و عسل خورده شود براى رفع قى صفراوى و آشفتگىهاى بلغمى و پاك كردن معده از فضولات حبس شده در معده بسيار نافع است . آب برگ تازهء آن با شكر و يا با تمر هندى براى پاك كردن معده و رودهها و باز كردن گرفتگىهاى كبد و طحال و تقويت معده و رفع يرقان و بيمارىهاى پوستى نظير جرب و خارش مفيد است . عرق شاهتره كه از تقطير گياه به دست مىآيد از اسهال جلوگيرى مىكند . ماليدن عصارهء شاهتره به چشم براى تقويت ديد چشم و ممانعت از ريختن اشك زياد نافع است . اگر با صمغ عربى به پلك ماليده شود از روئيدن مجدد موى منحرف در پلك چشم كه كنده شده باشد ممانعت به عمل مىآورد . مضمضهء عرق شاهتره براى التيام جراحت كام دهان و زبان و استحكام لثه و ضماد آن با حنا براى معالجهء جرب و خارش پوست مفيد است .
شاهتره مضّر ريه است از اين نظر بايد با كاسنى خورده شود . در يادداشتهاى شليمر آمده است كه سابقا در ايران مرسوم بوده است كه مخلوطى از 150 گرم عصارهء كاسنى ( چكيدهء كاسنى ) و 150 گرم عصارهء شاهتره و 150 گرم سكنجبين عسل را
هامش
( 1 ) .Pentatriacontane( 2 ) .Fumaric acid