از سوزنىبرگان تيرهء
Cupressaceae
نام علمى آن
Juniperus communis L .
مىباشد كه بومى اروپاست و دو تحتگونه آن كه در ايران مىرويند به نامهاى
Juniperus communis sub communis Riedl .
( به نام پيرو ) و ديگرى
Juniperus communis sub nana Syme
( به نام لمبير ) مىباشند .
ميوهء اين درخت را كه از داروها مىباشد ، « جوز السرو » گويند .
توضيح : عرعر معمولا در ايران به درختى از پهنبرگان به نام
Ailanthus altissim
گفته مىشود كه خواص و شرح آن در ساير مجلدات اين كتاب آمده است .
مشخصات
پيرو درختچهاى است كوچك يك پايه يا دو پايه بلندى آن در بعضى نقاط تا 12 متر مىرسد ولى اغلب به صورت درختچهء كوتاه و گسترده روى زمين است كه با پنجه زدن و خوابيدن ساقه مرتبا تكثير مىشود و بتدريج قطعه زمين را مفروش مىكند .
به همين دليل يكى از نامهاى انگليسى آن سرو زمينى
( Ground juniper )
است .
پوست ساقهء آن ابتدا تيرهرنگ و بعدا خاكسترى و قهوهاى مىشود . برگهاى آن سوزنى ، راست ، نوكتيز مانند سوزن ، روى برگ شياردار و در طول آن خطى كبودرنگ ديده مىشود . ابعاد برگ 18 - 4 * 1 ميلىمتر است . ميوهء آن تقريبا گرد و كروى ، كبودرنگ به قطر 9 - 6 ميلىمتر و معمولا داراى 3 عدد دانه سهوجهى است كه در سال دوم مىرسد . اين درختچه بومى اروپاست و گونهء اصلى و تحت گونههاى آن در ايران از گرگان تا ارسباران و در ارتفاعات گدوك و هزار جريب و كندوان و پل زنگوله و در گيلان در ايسپيلى ييلاق و در آذربايجان در قرهداغ و كوه ميشوداغ و كليبر ديده مىشود . در هند نيز در مناطق غربى هيماليا انتشار دارد . قسمت مورد استفادهء دارويى سروهاى كوهى ميوهء آن است كه در سال دوم وقتى رنگ آن بنفش تيره مىشود در ماههاى مهر و آبان چيده شده و در هواى آزاد گسترده و خشك مىكنند .
سطح خارجى ميوه از يك قشر نازك مومى به رنگ غبارى سفيد پوشيده شده است .
ميوهها معطّر ، طعم آنها تلخ و كمى شيرين ، شبيه طعم تربانتين است . به علاوه از چوب و سرشاخهها و برگ آن نيز در جوشاندهها استفاده مىشود .
در مقطع ميوه از خارج به داخل اولا قشر خارجى ميوه ديده مىشود ثانيا گوشت داخلى ميوه به رنگ سبز مايل به زرد و بالاخره مغز ميوه كه 3 عدد دانه با غشاء سخت