تركيبات شيميايى
از نظر تركيبات شيميايى در گياه يك مادهء عامل تلخ به نام سينوگلوسيدين « 1 » وجود دارد و به علاوه در گياه مقدار كمى از آلكالوئيدهاى سينوگلوسين « 2 » ، سينوگلوسئين « 3 » و . . . مشخص شده است .
خواص - كاربرد
ريشهء گياه گوشتى ضخيم ، رنگ خارج آن خاكسترى و مقطع آن سفيد است و بوى آن تهوعآور مىباشد . از اين ريشه به عنوان مسكّن و در رفع خونروى از سينه و اسهال استفاده مىشود و ضمنا از داروهاى ضد تشنج و مخدّر محسوب مىشود .
ضماد برگهاى تازهء آن و يا ضماد ريشهء لهشدهء آن و همچنين كمپرس جوشاندهء برگ و ساقهء آن در سوختگىها و تسكين درد آنها و التيام زخمهاى سطحى بدن و در موارد شقاق پستان و بواسير و رفع خارش نافع است . در فرانسه از دمكردهء برگهاى آن به عنوان نرمكننده استفاده مىشود .
جوشاندهء سگ زبان : 10 - 8 گرم ريشهء سگ زبان را در 1000 گرم آب جوشانيده و صاف كنند و مانند مسكّنها براى بند آوردن اسهال بتدريج بنوشند .
شربت خيساندهء سگ زبان : ريشهء سگ زبان را خرد كرده 32 گرم از آن را در مدت 12 ساعت در 192 گرم آب بخيسانند و بدون فشار صاف كنند و 1000 گرم شربت ساده قند به آن بيفزايند و تبخير كنند آنقدر كه قوام آيد . آماده مصرف است .
در استعمال خارج و براى كمپرس ممكن است 60 گرم ريشهء خردشده را در يك ليتر آب جوش بخيسانند و پس از 10 ساعت صاف كنند و براى پاك كردن زخمها و كمپرس و ماليدن روى شقاق پستان ، بواسير و . . . مصرف نمايند .
هامش
( 1 ) .Cynoglossidine( 2 ) .Cynoglossine( 3 ) .Cynoglosseine