تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 267

مساهمون:

ص٢٦٧
مىشود . برگها باريك دراز نوك‌تيز دندانه‌دار ارّه‌اى با رگبرگهاى زرد ، طول صفحه برگ 10 - 5 سانتىمتر و عرض آن 2 - 5 / 1 سانتىمتر مىباشد . دمبرگ آن خزى است . اين درخت در ايران در درّه چالوس در ارتفاعات ولىآباد و سياه‌بيشه مىرويد .

فوكا

اين بيد را در رامسر و شهسوار « فوكا » و در مازندران « فك » و در گيلان « وى » و « ويدار » گويند . از اين بيد صمغى گرفته مىشود كه بيدخشت ناميده مىشود و به همين دليل در كتب طب سنتى آن را با نام « بيد بيدخشتى » و « صفصاف مشفق » نامبرده‌اند . ( شرح خواص و مشخصات دارويى بيدخشت و طرز استحصال آن در بخش جداگانه‌اى در ساير جلدهاى اين كتاب آمده است ) . فوكا را به فرانسوى
Saule fragile
و به انگليسى
Crack willow
و
Brittle willow
گويند . نام علمى آن
Salix fragilis L .
و مترادفهاى آن
S . viridis Fries .
و
S . Russelianus Sm .
و
S . monspelliensis Forbes .
از طرف گياه‌شناسان مختلف نامگذارى شده است . درختى است به بلندى 20 - 15 متر بومى اروپا و شمال آسيا و در جلگه‌هاى شمال ايران نيز مىرويد . در ايران فقط پايه‌هاى نر آن ديده شده است . گلهاى آن به شكل شاتونهاى زرد در اوايل بهار همراه برگها ظاهر مىشود . شاخه‌هاى آن كمى مانند بيد مجنون است و از تاج درخت آويزان مىشود و ترد و شكننده مىباشد .

سياه‌بيد

نام محلى اين بيد در كرج « سياه‌بيد » و « بيد سياه » و در اميرآباد سردشت « رشه‌بى » مىباشد . اين درخت به عقيدهء برخى از گياه‌شناسان تحت گونه‌اى از فوكاست و خيلى شبيه آن است . نام علمى آن
Salix excela Gmelin .
و مترادفهاى آن
S . fragilis subsp australor Anderson
و
S . australior Anderson
و
S . fragilis Auct ( non L . )
و
Salix oxica Dode .
از طرف گياه‌شناسان مختلف نامگذارى شده است . اين درخت در جنگلهاى شمال ايران از درّه چهل چاى مينودشت تا آستارا و در مناطق نيم خشك استپى كشور از ارسباران و آذربايجان غربى و كردستان تا لرستان و اراك و فارس و كرمان و شمال خراسان از نيشابور و اخلمد تا بجنورد و شيروان و سرانجام در اطراف تهران در پس قلعه و درّه كرج و در