هفت بار تكرار مىكنند تا روغن گل سرخ به دست آيد . روش ديگر اين است كه برگ گل تازه را با هموزن آن روغن كنجد يا زيتون مخلوط كرده و روى آتش ملايم مىجوشانند آنقدر كه فقط روغن بماند . اين روغن را « دهن ورد مطبوخ » يا روغن گل پخته گويند .
روغن گل از نظر طبيعت مركب القوى و معتدل است و خواص آن قابض و محلل و بازكنندهء گرفتگىها و انسداد مجارى مىباشد و درعينحال مسهل است . اگر بتنهايى و يا با سركه به پيشانى بمالند براى رفع سردرد و تقويت دماغ و رفع بىخوابى مفيد است و مصرف قطرهء آن در گوش براى تسكين درد گوش و درد سر و مضمضهء آن مسكن درد دندان است .
خوردن روغن گل سرخ مسهل مواد لزج است و اسهالهاى صفراوى را بند مىآورد و مسكن التهاب معده و زخم رودهها و دلدرد و دلپيچه مىباشد و شكمروش را بند مىآورد . اماله و تنقيه با گل سرخ براى زخم رودهها و دلدرد و دلپيچه كه از خوردن فلوس عارض شده باشد ، نافع است . ماليدن آن به زخمها براى رويانيدن گوشت بر زخمهاى عميق و خشك كردن رطوبتها و چركهاى جراحات ، زخم و زخم آبله مفيد است و با سفيدهء تخممرغ براى سوختگى آتش و زخمهاى حاصله در اثر ماليدن نوره بسيار نافع است . روغن گل سرخ با سركه براى رفع عرق بدن نافع است . مقدار خوراك آن تا 30 گرم است . جانشين آن هموزن آن روغن بيد و نصف وزن آن روغن بنفشه است .
گلاب يا ماءالورد : گلاب از نظر طبيعت مركب القوى است ولى مايل به سردى .
خواص آن مقوى قلب و دهانه معده است . خوردن آن براى رفع عوارض حادث از زكام و خونروى از سينه ، خشونت سينه ، خفقان گرم ، درد معده ، رودهها ، دلپيچهء سرد و گرم ، درد كبد و طحال مفيد است . بو كردن و ماليدن آن براى سردردهاى گرم و درد چشم مفيد است و اگر با قرنفل مخلوط شود براى سردردهاى سرد و ناراحتىهاى سر نافع است . در بينى گرفتن آن براى تقويت دماغ ، حواس ، ايجاد نشاط ، تقويت دل ، رفع خمارى ، بىهوشى و خفقان مفيد است و براى زكام مضر است ، براى نيروى جنسى مضر است و موى سر را سفيد مىكند ، از اين نظرها بايد با نبات و جلاب خورده شود . ( جلاب مشروب غير الكلى خنككننده و طبى است كه خواص و طرز ساختن آن در بخش گياه سرخدار در جلد چهارم آمده است . )
مقدار خوراك گلاب تا 90 گرم است . اگر 60 گرم گلاب دوبار مقطر شده يا به
معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 393
مساهمون: حسين مير حيدر
ص٣٩٣