داخل برجستگى كوزهاى شكل زير گلبرگها قرار دارد . گل سرخ بهطور وحشى در جنگلهاى مينودشت در 300 متر ارتفاع ديده مىشود و در مناطق مختلف البرز و در اراك نيز انتشار دارد . تكثير اين نوع گل سرخ معمولا از طريق تقسيم پايههاى آن و گرفتن پايهء جديد و يا از طريق خوابانيدن انجام مىگيرد . انواع دورگ پرپر كه در گلكارى معمول است از طريق قلمه و پيوند ازدياد مىشود .
تركيبات شيميايى
از نظر تركيبات شيميايى در گلبرگها و غنچههاى گل سرخ كه در طب سنتى مستعمل است مقدارى تانن و يك مادهء رنگى و كمى اسانس و مواد چرب و گاليكاسيد يافت مىشود . غنچهها كه قبل از شكفته شدن چيده مىشوند هر چقدر بيشتر قرمز شده باشد ، مقدار تانن آنها كه مادهء عامل است ، بيشتر است .
در گونهء
R . multiflora thunb .
كه از نظر مسهل و لينت مزاج از سايرين قوىتر است و مسهل قوى و مدر است بررسيهاى شيميايى به عمل آمده و در آن وجود مولتىفلورين « 1 » ، كمپفرول « 2 » ، رامنوز و كوئرستول « 3 » تأييد شده است [ روا ] .
خواص - كاربرد
غنچههاى ميوهء قرمزشدهء گل سرخ معطر ، كمى تلخ و كمى شيرين است . از نظر طبيعت طبق نظر عدهاى از حكماى طب سنتى مركب القوى است ولى عدهء زيادى آن را كمى سرد و خشك مىدانند و عدهاى نيز معتدل ولى قابض ذكر مىكنند . از نظر خواص معتقدند كه مقوى و فرحآور است . گلبرگها و غنچهء تازهء آن مسهل است و مسكن صفرا و بلغم رقيق ولى خشكشدهء آن قابض است . اگر 80 گرم گلبرگ و غنچهء تازه آن را بخورند ، مسهل است و چندين بار عمل مىكند . عصارهء برگ گل سرخ كه در سايه خشك شده باشد ، براى جلوگيرى از خونروى از سينه و قطع اخلاط خونى و رفع رطوبتهاى معده مفيد است و قبض و يبوست آن بيشتر از غنچه و برگ گل خشك آن است .
هامش
( 1 ) .Multiflorine( 2 ) .Kaempferol( 3 ) .Quercetol