خوردن آب غنچهء خشك آن خفقان گرم را رفع مىكند و ضعف قلب را بر طرف مىسازد و اسهالهاى گرم را بند مىآورد . قطرهء عصارهء غنچهء گل سرخ براى رفع سردرد گرم و چشم و گوشدرد و ضماد غنچهء تازهء آن براى درد سر و مضمضهء دمكردهء آن براى تقويت دندان و لثه و ماليدن گرد خشك آن به دندان و لثه زخمهاى دهان را خوب مىكند .
مضمضه و غرغرهء دمكردهء آن با عدس و كافور و بوييدن آن ، مقوى دل و دماغ است ولى در اشخاص ضعيف ممكن است باعث ايجاد عطسه ، زكام ، ورم و آماس خونى شود و در بعضى اشخاص برعكس اين عوارض را تسكين مىدهد . از اين نظر در مورد اشخاص گرممزاج مضمضه و بوييدن آن حتما بايد با كافور توأم باشد .
ضماد غنچههاى خشك آن براى خشك كردن رطوبتها و ضماد تازهء آن براى ورم مقعده نافع است . اگر با دمكردهء آن تنقيه شود ، براى زخمهاى روده مفيد است و پاشيدن گرد خشك آن براى رفع جوش و التيام زخمها بخصوص زخم آبله و خشك نمودن آن زخمها و دانههاى آن و همچنين براى قطع سيلان از رحم و رفع بدبويى مفيد است و باعث خوشبويى و قبض آن مىباشد . ضماد تازهء آن براى قطع زگيل ، ناراحتىهاى پوستى ، رويانيدن گوشت تازه بر زخمهاى عميق ، تحليل ورمهاى گرم و شكستگى اعضا نافع است . ماليدن آن در حمام براى رفع بدبويى عرق و پاشيدن گرد آن با برگ مورد براى قطع عرق مفيد است . مضر نيروى جنسى است و ايجاد تشنگى مىنمايد و از اين نظر بايد با انيسون خورده شود . مقدار خوراك از غنچهء تازهء گل سرخ تا 40 گرم و از خشك آن تا 15 گرم و جانشين آن ، هموزن آن بنفشه و يا ربع وزن آن ، مرزنجوش است .
خوردن گرد گل بن آن ( قسمت كوزهمانند واقع در زير گلبرگها ) قطع اخلاط خونى از سينه مىنمايد و قابض است و اسهال را بند مىآورد .
زرورد - زرورد اصطلاحا به دانههاى ريزى كه در وسط گل مىباشد ، گويند . اين دانه گرم و خشك است و اگر 8 گرم از آن با آب خورده شود خونروى از هر عضوى را بند مىآورد و اسهالهاى سخت را قطع مىكند خصوصا بهتر است كه آن را با گلبن مخلوط و بسايند . شياف آن مقوى رحم است و رطوبات رحم را رفع مىكند .
تخم گل سرخ از نظر خواص مانند ميوهء نسترن يا گل سرخ برى است ( به آن بخش مراجعه فرمايند ) .
روغن گل سرخ : براى تهيهء روغن گل سرخ ، گلبرگهاى تازهء بدون گلبن را چيده در
معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 391
مساهمون: حسين مير حيدر
ص٣٩١