اسانس گل سرخ و گلاب به كار مىرود . به فرانسوى
Rose de Damas
و به انگليسى
Damask rose
گفته مىشود . گياهى است از خانوادهء
Rosaceae
، نام علمى آن
Rosa damascena Mill .
و مترادفهاى آن
R . calendarum Borkh .
و
R . gellica var damascena Vss .
مىباشد . طبق نظر برخى از گياهشناسان اين درختچه هيبريدى از
R . gallica * R . centifolia
مىباشد .
مشخصات
درختچهء كوچكى است با شاخههاى زياد و تيغهاى ريز ، پهن و قلابىشكل و گاهى سرخرنگ و برگهاى آن داراى 7 - 5 برگچهء دندانهدار مىباشد . روى آنها سبز براق و پشت آن خزى است . گلهاى آن صورتى كمرنگ و بسيار معطر و در بهار ظاهر مىشود . گل محمدى در مناطق مختلف ايران در كاشان ، قمصر ، راوند و ساير بخشهاى كاشان و در فارس ، ميمند و در آذربايجان و قزوين و تعدادى از شهرهاى ايران كشت مىشود و از آن گلاب و اسانسگيرى مىنمايند .
خاستگاه اين گل سوريه است و در مناطق مختلفهء هند و ساير مناطق دنيا نيز كم و بيش كشت مىشود .
گل محمدى ايران : در حدود 001 / 0 تا 002 / 0 از گلبرگهايش اسانس گرفته مىشود و اسانس آن شامل 51 - 45 درصد مادهء سيترونلول « 1 » است . اسانس گل سرخ محمدى بهطور كلى شامل دو قسمت است . قسمت جامد بىبو به نام استئاروپتن « 2 » كه تا زير حرارت 30 درجهء سانتىگراد به صورت جامد است و قسمت مايع به نام اولئوپتن « 3 » كه قسمت روغنى بسيار معطر و خوشبوى آن است .
در اسانس گل سرخ علاوه بر سيترونلول وجود كتون « 4 » و ژرانيول « 5 » نيز تأييد شده است . گلبرگهاى گل محمدى 5 - 4 ساعت پس از چيدن نيز تمام اسانس خود را حفظ مىكند مشروط بر اينكه در محلول آبنمك 20 درصد نگهدارى شود
[ S . G . I . M . P ]
.
هامش
( 1 ) .Citronellol( 2 ) .Stearoptene( 3 ) .Oleoptene( 4 ) .ketone( 5 ) .Geraniol