تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 288

مساهمون:

ص٢٨٨
اين گياه خاكهاى سبك قابل نفوذ را دوست دارد . تكثير آن معمولا از طريق كاشت بذر آن در بهار روى خطوطى به فاصلهء 30 - 25 سانتىمتر انجام مىگيرد ، رشد آن تا تيرماه خيلى بطئى است ولى از آن به بعد سريع مىشود . برگهاى آن را 5 - 4 بار در سال وقتى كه به قدر كافى ضخيم و براق و چرب باشد ، برداشت مىكنند و از خمير برگها وسمه به دست مىآيد .

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى در گياه وسمه مواد انديكال « 1 » ، اندوكسيل « 2 » ، ايزاتان « 3 » و لابنزيم « 4 » وجود دارد [ چونگ يائوچى ] .

خواص - كاربرد

در چين ريشهء گياه كه تلخ است و خنك‌كننده ، براى كاهش حرارت تب مخملك تجويز مىشود [ چونگ يائوچى ] . از برگهاى آن نيز به عنوان خنك‌كننده براى خنك كردن حرارت خون استفاده مىشود و براى معالجهء سرخك و تيفوئيد و آنفلوانزا تجويز مىگردد . و اما طبق نظر حكماى طب سنتى ايران برگ كتم كه از آن وسمه گرفته مىشود از نظر طبيعت گرم و خشك است و از نظر خواص معتقدند كه قابض است . ماليدن آن به سر براى زكام و تقويت مو نافع است . خوردن آب برگ آن يا آب دم‌كردهء برگ آن قىآور است و در موارد گزيدن سگ هار نافع است . وسمه مضر و مضعف دماغ است از اين نظر بايد با قرنفل و لادن خورده شود . براى تهيهء روغن وسمه آب برگ را با هم‌وزن آن روغن كنجد با آتش ملايم مىجوشانند تا روغن بماند و آب آن تبخير شود . روغن وسمه براى دراز شدن موى سر و جلوگيرى از ريختن آن نافع است . ماليدن روغن وسمه براى بواسير نيز مفيد است . تخم وسمه شبيه تخم ترب است . ماليدن گرد تخم براى جلوگيرى از آب آوردن و همچنين براى جذب آب چشم در
هامش
( 1 ) .Indical( 2 ) .Indoxyl( 3 ) .Isatan( 4 ) .Labenzyme