زادگاه اين گياه مشرق شبهقارهء هندوستان و بنگال شرقى است و در مناطق حارهء آسيا و افريقا و امريكا و مالزى و جامائيكا نيز انتشار دارد . در مناطق حاره و نيمهحاره محصول خوب مىدهد ، ولى در مناطق معتدله نيز مىرويد ولى محصول غنى نمىدهد .
بين ارقام مختلفهء گياه نيل ، معروفتر از همه كه بيش از ساير ارقام كاشته مىشود چون محصول فراوان مىدهد ، گونهء
I . tinctoria L .
و پس از آن در درجهء دوم
I . argentea L .
است كه به فرانسوى
Indigotir argente
گويند . اين دو رقم مرغوبترين نيل دنيا را مىدهند . اغلب گياهشناسان اين دو رقم را گونههاى مترادف مىدانند . سرانجام در درجهء بعدى نيل جامائيكا و نيل سنگال است . تكثير گياه نيل از طريق كاشت بذر آن انجام مىشود و چون غنىترين ميزان محصول ، در برداشتهاى سال اول است بنابراين بايد هرساله كاشته شود و مزرعه تجديد شود تا حد اكثر محصول برگ و ساقه از مزرعه به دست آيد . در شرايط اقليمى معتدله بذر را در اوايل بهار بايد كاشت ولى در مناطق نزديك استوا مثلا در مصر معمولا در تير و مرداد مىكارند .
براى كاشت 10 - 8 كيلوگرم و يا كمى بيشتر بذر در هكتار كافى است كه بذر آن را روى خطوطى به فاصلهء 60 - 50 سانتىمتر و فاصلهء بوتهها 30 سانتىمتر بكارند .
آبيارى متعددى لازم دارد . برداشت آن با قطع بوتهها از كف زمين يا از 12 - 10 سانتىمترى خاك انجام مىشود . معمولا اولين برداشت 3 - 2 ماه پس از كاشت بذر و پس از آن بهطور متوسط هريك ماه مىتوان يك چين ديگر برداشت كرد . بهترين موقع برداشت برگ و ساقه ، وقتى است كه گلها كاملا ظاهر شده باشند . در هر سال 4 - 3 چين بهطور كلى مىتوان برداشت نمود كه 40 - 30 تن ساقه و برگ سبز مىدهد كه از آن 150 - 120 كيلوگرم نيل گرفته مىشود .
براى گرفتن نيل برگ و شاخهها را به مدت 24 ساعت در آب خيس كرده و پس از آن 15 - 10 دقيقه خوب به هم مىزنند زيرا مادهء عامل و رنگى نيل كه انديگوتين « 1 » مىباشد ، ما دام كه در داخل شاخه و برگ گياه است ، مادهاى بىرنگ است ولى همينكه در مجاورت هوا قرار گرفت در اثر اكسيده شدن به رنگ لاجوردى درمىآيد . پس از آن مايع به دست آمده را خشك كرده و نيل را به دست مىآورند .
هامش
( 1 ) .Indigotin