تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 272

مساهمون:

ص٢٧٢
طبق مطالعات جديد روشن شده است كه در تخم دند دو مادهء عامل كه موجب رشد تومورها مىشود ، يافت مىشود
[ S . G . I . M . P ]
.

خواص - كاربرد

تمام اسناد و مدارك ، خاصيت مسهلى بسيار قوى و سمى بودن دانه و روغن دند را تأييد مىكنند . اثر مسهلى هر قطره از روغن دند معادل اثر مسهلى 30 گرم روغن كرچك است و در مصارف داخلى نبايد مصرف شود ، بخصوص براى اشخاص مبتلا به التهاب روده ، بيمارىهاى مثانه ، زنان باردار و مبتلايان به بواسير ، خوردن آن زيان‌آور حتمى است ، ولى اگر اشخاص در غير موارد بالا به علت احتياج درمانى خاصى طبق تجويز پزشك لازم باشد مصرف كنند ، معمولا يكى دو قطرهء آن تقريبا كافى است كه مخلوط با روغن كرچك خورده شود ، ولى به‌هرحال در روده‌ها توليد صدا مىكند و در ناحيهء مقعد احساس سوزش مىشود ، چون محرك و تاول‌آور است . ماليدن آن روى پوست ، پوست را قرمز مىكند و ادامهء ماليدن موجب بروز تاول و تحريك شديد پوست مىشود ، از اين خاصيت آن در بعضى موارد روماتيسم ، سياتيك ، ورم مفاصل و ذات‌الريه استفاده مىشود . در اين قبيل موارد براى اينكه اثر تحريكى آن كاسته شود در استعمال خارج نيز آن را با 10 - 5 برابر وزنش روغن نظير روغن زيتون مخلوط كرده و سپس مىمالند . اگر اين روغن رقيق شده روى شكم زير ناف ماليده شود ، خاصيت مسهلى نشان مىدهد . از ريشهء گياه در شبه‌جزيرهء مالايا براى سقط جنين استفاده مىشود [ گيملت ] . و اما طبق نظر حكماى طب سنتى مغز دند از نظر طبيعت گرم و خشك است و سمى است . از نظر خواص معتقدند كه مقدار كم آن مسهل قوى بلغم ، سودا ، اخلاط غليظه سوخته از دماغ ، مفاصل و اعماق بدن مىباشد و براى استسقا ، يرقان ، سنگ كليه و مثانه ، درد پشت ، لگن خاصره ، ساقها ، نقرس و خلاصه اكثر بيمارىهاى سرد نافع است . خوردن دانهء دند براى اشخاص گرم‌مزاج ، خشك و لاغر و در مناطق گرم و در فصول گرما ممنوع است و جايز نيست . براى خوردن دند اولا بايد پوست آن گرفته شود و بعدا غشاى ميانى بين دو قسمت مغز نيز برداشته شود و 12 - 10 ساعت در آب ليموترش خيسانده شود و با كتيرا ، برگ گل سرخ ، نشاسته و كمى زعفران مخلوط شود . مقدار خيلى كمى مغز دند ممكن است در موارد لزوم خورده شود كه قطعا بايد