تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 275

مساهمون:

ص٢٧٥
ميوهء آن مركب از چند فندقه مىباشد فندقه در اصطلاح گياه‌شناسى به ميوهء خشك ناشكوفا گفته مىشود كه داراى يك دانه به حالت آزاد است ) . در قاعدهء ميوه يك دسته تار بلند به شكل كاكل قرار دارد كه معمولا هر 4 - 3 ميوه به يك دنباله وصل هستند و در بهار پس از رسيدن پخش مىشوند . پوست ساقه و تنهء درخت نازك ، خاكسترى مايل به سبز يا سفيد است . گونه‌هاى چنار در تمام مناطق نيمكرهء شمالى جهان انتشار دارد و گونهء
P . orientalis
در آسياى صغير و خاورميانه و در اروپا نيز پراكنده است . در ايران پايه‌هاى خودرو آن در كوههاى بختيارى تا سردشت و در كجور و دره هراز و رودبار و همچنين در خوى ، همدان ، هرسين ، لرستان در شهبازان ، سپيدشت ، بيشه گوتوند ، در باغ تخت شيراز ، غار شاپور در كازرون ، كوه نصر در كرمان ، راجرد قم ، تربت جام و ارتفاعات بين لوشان و عمارلو ديده مىشود . بيشه‌هاى طبيعى آن در فاصلهء كتول تا دامغان مشاهده شده است .

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى در چنار مواد آلانتوان « 1 » و آسپاراژين وجود دارد ، برگهاى آن داراى دى - آلانتوان « 2 » است .

خواص - كاربرد

برگهاى تازهء چنار را له كرده و به عنوان ضماد در موارد ورم ملتحمه به چشم مىاندازند ، نافع است . پوست آن را در سركه جوشانيده و در موارد اسهال ساده و اسهال خونى و فتق مىخورند ، مؤثر مىباشد
[ G . I . M . P ]
. چنار يا دلب از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى سرد و تر است . ميوه و پوست آن سرد و خشك است . از نظر خواص معتقدند كه خيس‌كردهء گل و ميوهء آن در آب و همچنين ضماد برگ تازهء پختهء آن براى ورم چشم ، بند آمدن آب كه از چشم بيرون مىريزد ، رفع ورمهاى بلغمى ، ورم زانو و ساير اعضا و ورمهاى گرم مفيد است . ضماد برگ تازهء ناپخته و خام آن براى درد زانو و ورمهاى گرم مفيد است و مضمضهء پوست تازهء آن كه در سركه پخته شده باشد ، براى رفع درد دندان و گرد برگ خشك آن براى خشك كردن
هامش
( 1 ) .Allantoin( 2 ) .d - Allantoin