معرق و محرك معطر [ اپهوف ] و افزايشدهندهء ترشح شير زنان در چين مصارف وسيعى دارد [ مادوس ] . در شبهجزيرهء مالايا انيس سبز در تركيبى با ساير داروها براى رفع دلدرد و قولنج داده مىشود [ بركيل و هانيف * * ] . و به عنوان تونيك به مادران پس از تولد بچه مىدهند [ فايد بركيل * و ريدلى ] .
در كتابى كه آقاى [ بووالدا ] دانشمند معروف دربارهء گياهان خانوادهء چتريان نوشته اظهار عقيده مىكند كه انيس سبز از ايران از راه هندوستان به چين وارد مىشود .
[ مادوس ] در كتابش موارد مصرف خيلى وسيعى براى انيس سبز ارائه مىدهد ، ولى ظاهرا انيس سبز مورد نظر او ، از انيس وارده از اروپا بوده است ، بهطور كلى اسانس انيس سبز به عنوان داروى ضد نفخ و براى تهيهء قطرهء آرامكنندهء سرفه و همچنين به عنوان داروى خلطآور و بلغمآور كاربرد دارد . مصرف انيس سبز به صورت گرد در كپسولهايى تا 2 گرم در هر كپسول بهطور خالص يا مخلوط با عسل و همچنين به صورت دمكرده به نسبت 15 - 10 گرم در هزار گرم آب براى تسكين دلپيچه و دردهايى كه با منشأ عصبى باعث انقباض عضلات معده و روده مىشوند و بهطور كلى براى تقويت هاضمه مورد توجه است . خوردن انيس سبز توسط مادران شيرده موجب ازدياد ترشح شير مىشود و ضمنا ناراحتىهاى كودك از نظر درد و دلپيچه را نيز از طريق اثرى كه در شير مىگذارد رفع مىكند .
و اما از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى باديان رومى گرم و خشك است و از نظر خواص معتقدند كه دمكردهء آن به عنوان مسكن دردهاى معدى و سردرد و زياد كردن ترشح ادرار و حيض و شير و عرق بدن و روشن ساختن رنگ رخسار مفيد و مؤثر است . اگر باديان رومى را كوبيده به صورت گرد درآورند و گرد آن را با گل قند بخورند و يا گرد آن را جوشانيده و بخورند براى ماليخوليا بسيار مفيد است . اگر دمكردهء آن را با آب عسل بياشامند براى كابوس نافع است و اگر گرد آن را با مسواك به دندانها بمالند براى جلاى دندان و رفع بدبويى دهان مفيد است . جويدن انيس سبز براى سردردهاى سرد و باز كردن گرفتگى مجارى تنفس و رفع درد سينه و تنگى نفس و تقويت دهانهء معده مفيد است . اگر آب دمكردهء آن را با ريشهء شيرينبيان تهيه و بياشامند براى بيمارىهاى سينه و باز كردن گرفتگىهاى كبد ، طحال ، كليه ، مثانه ، رحم و رفع استسقا و خرد كردن سنگ مثانه و تقويت نيروى جنسى مفيد است و اگر با گرد آن مخلوط با روغن گل سرخ قطرهاى درست شود و در گوش چكانيده شود براى تسكين درد گوش و رفع كرى و سنگينى شنوايى كه از ضربه حادث شده باشد مفيد
معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 270
مساهمون: حسين مير حيدر
ص٢٧٠