خواص - كاربرد
در هند : مارچوبه مدر است و بويژه قسمت زيرزمينى و ريشهء آن بيشتر از ساقهء آن مدر است و در موارد استسقا و ضعف عمل مثانه ، زردى و تقويت قلب و تقويت نيروى جنسى مفيد مىباشد ولى براى اشخاص مبتلا به التهاب مجراى ادرار و خيلى عصبانى و مبتلايان به روماتيسم حاد و سنگ كليه تجويز نمىشود زيرا آثار ناراحت كننده و تشديدكنندهء بيمارى دارد . از دمكردهء ريشهء آن در موارد يرقان و خستگى و ضعف كبد در اثر هجوم الدم مىخورند .
در چين و ژاپن و كره و هندوچين بيشتر از گونه
A . Cochinchinensis ( Lour . ) Merr .
كه مترادفهاى آن
A . Lucidus Lindl .
و
Melanthinum Cochinchinensis Lour .
مىباشد ، به عنوان دارو در موارد مختلف استفاده مىشود . معمولا ساقهء زيرزمينى و ريشههاى ضخيم آن را در زمستان جمعآورى كرده و قبل از خشك شدن مىجوشانند و در حالى كه هنوز گرم است پوست آن را مىكنند و با دود گوگرد آن را سفيد كرده و 24 ساعت مىگذارند خشك شود . اين دارو داراى طعم شيرين و پس از اندك زمانى طعم آن كمى تلخ مىشود و براى تقويت به عنوان تونيك براى زنان و مخصوصا براى تسكين سرفه ناشى از ناراحتىها و براى اخلاط خونى و خشكى گلو و يبوست تجويز مىشود [ چونگ يائوچى ] . ساير خواص آن مدر ، تببر [ چونگ * * ] . ضد سرفه [ چيو * ] .
سينهاى [ شيباتا ] و محرك اعصاب [ استوارت ] مىباشد . در هندوچين برگهاى آن و گلهاى گياه را له كرده و مدت يك شب مىگذارند بماند و پس از آن با فشار عصاره و شيرهء آن را مىگيرند و با كمى عسل مخلوط كرده مىخورند براى بند آوردن اسهال و اسهال خونى مفيد است [ پتلو ] .
از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى مارچوبه يا هليون كمى گرم و خشك است و در موارد خواص آن معتقدند كه ريشه آن مدر است و خوردن آن براى افزايش ديد چشم و متوقف كردن آب در آغاز آب آوردن چشم ( آب سفيد ) و درد سينه و ريه و استسقا مفيد است . خوردن پختهء آن ملين است و قىآور بلغم لزج معده و رافع درد رودهها و مدر مىباشد . اسراف در خوردن آن مضر است و ايجاد درد مفاصل مىكند به اين جهت سردمزاجان بايد آن را با عسل بخورند و گرممزاجان در سركه بجوشانند .
دمكردهء ريشهء مارچوبه به مقدار 20 گرم در هزار گرم آبجوش تهيه مىشود ، مقدار خوراك آن يك فنجان يا دو فنجان به عنوان مدر و مسكن قلب خورده مىشود .