حدود 5 / 1 - 1 سانتىمتر طول دارند . گلهاى آن بسيار كوچك به رنگ سفيد يا گلى به صورت خوشه در انتهاى ساقه گلدهنده ظاهر مىشود .
مرزنگوش طعم مطبوع و لطيف و شيرين و معطر دارد ولى عطر آن از پونه كوهى كمتر است . در طعم آن پس از چند لحظه كمى تلخى ظاهر مىشود .
تكثير آن از طريق كاشت بذر آن در بهار و يا از طريق كاشت قلمهء آن انجام مىگيرد . چون مقاومت به سرماى آن كم است ، محل كاشت مرزنگوش بايد در پناه از سرما و رو به آفتاب كامل و گرم و در خاك غنى و سبك كه خوب زهكشى شده باشد ، انتخاب شود .
تركيبات شيميايى
از برگهاى خشك مرزنگوش و سرشاخههاى گلدار آن با روش تقطير در حدود 4 / 0 - 3 / 0 درصد اسانس زردرنگ مايل به سبز به نام اسانس مرزنگوش « 1 » به دست مىآيد و به علاوه گياه داراى يك ماده تلخ نيز مىباشد . در اسانس مرزنگوش ، اوژنول 6 درصد و چاويكول 5 / 4 درصد و مقدارى آلفا - لينالول « 2 » يافت مىشود .
اين گياه در ايران در ارتفاعات البرز بهطور خودرو ديده شده است .
خواص - كاربرد
مرزنگوش از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى گرم و خشك است .
آشاميدن دمكردهء آن بازكننده انسداد و گرفتگىهاى دماغى و رافع سردرد سرد بلغمى و سوداوى است و براى لقوه و ماليخوليا مفيد است و زكام را قطع مىكند . بو كردن آن براى باز كردن بينىها در مواقع زكام نافع است . ريختن چند قطره آن در بينى براى پاك كردن دماغ و تسكين لقوه و صرع مفيد است و ماليدن اسانس آن براى فلج و امراض عصبى سرد مانند كزاز نافع است . ماليدن آن به چشم براى شروع نزول آب در چشم و ضعف باصره مفيد است و جويدن آن در دهان و خوردن آن مانع جريان آب و رطوبت از دهان است . ريختن چند قطره از اسانس آن يا گذاردن پنبه تر كرده به اسانس آن در گوش بازكننده و رافع بستگى گوش است . خوردن دمكردهء آن فرحآور است و براى درد سينه و سرفه و تنگىنفس و خفقان و درد قلب و تحليل نفخ و گاز و بادها و تسكين دلپيچه و رفع استسقا و سختى در ترشح ادرار و حيض نافع است ، به
هامش
( 1 ) .Sweet marjoram oil( 2 ) .Alpha - Linalool