فرومىنشاند ولى درعينحال موجب سستى و بىحسى معده و رودهها مىشود .
خوردن آب كدوى پخته كه با فشار عصاره گرفته باشند به اندازهء 150 گرم يا 300 گرم با عسل ، ملين و مسهل معتدلى است و اگر با مغز فلوس و ترنجبين و بنفشه خورده شود مسهل صفرا است و براى تبهاى صفراوى و خونى مناسب است و اگر با تمر هندى و شكر خورده شود مسهل صفراوى سوخته و پاككننده رودهها و كليه است و براى تسكين حرارت دماغ و تبهاى گرم نافع است . شيخ الرئيس معتقد است كه هر چند آب كدو در ذات الجنب نافع است ولى از جهتى گاهى مضر است زيرا مدر است .
كدو پخته با سركه براى تبهاى گرم صفراوى و كاهش حدت صفرا و خون و اكثر بيمارىهاى گرم مفيد است و اگر با گوشت خورده شود موجب تسريع هضم آن و اگر در آش ماش و نخود و روغن بادام پخته شود براى سرفه و مرطوب كردن دماغ و بدن و تسكين حرارت كبد و تبهاى گرم مفيد است . ضماد كدوى پخته روى معده و كبد و كليه ، مسكن حرارت و التهاب آنها مىشود و خوردن پوست خشك كدو براى بواسير و خونريزى از آلات داخل شكم مفيد است و خوردن انواع كدو براى اشخاص گرممزاجان صفراوى و خونى و جوانان و در مناطق گرم هميشه مفيد است و براى پيران و سردمزاجان و در مناطق سرد خوب نيست و ايجاد نفخ و قولنج و سنگينى در معده مىنمايد و اشتها را قطع مىكند . اگر كدو را خرد كرده پخته با ماست مخلوط نمايند و كدو ماست را با خردل و سير و فلفل و نمك و نعناع بخورند براى اشخاص سردمزاج نيز مناسب است ولى در مورد گرممزاجها احتياج به خردل و فلفل و نمك و نعناع نيست . گرد پوست خشكشدهء سوختهء كدو براى قطع خونريزى جراحات و زخمهاى خورنده و زخم آلت تناسلى نافع است و اگر با روغن گاو مخلوط شود براى سوختگى آتش مفيد است .
مغز تخم كدو از نظر طبيعت سرد و تر است و داراى نيروى تسكيندهنده مىباشد و خوردن آن بدن را چاق مىكند و براى رفع خشونت سينه و خروج اخلاط خونى از سينه و سرفهء گرم و تشنگى و تبهاى گرم و زخم رودهها و مثانه كه از اخلاط گرم حاصل شده باشد و سوزش مجراى ادرار نافع است . روغن تخم كدو براى رفع يبوست دماغ و بىخوابى و تبهاى گرم و دلپيچه صفراوى بسيار مؤثر است . ماليدن ضماد روغن تخم كدوى شيرين با دم الاخوين « 1 » كه نرم ساييده شده باشد و يا با مغز تخم كدو كه خوب ساييده شده باشد ، براى زخمهاى سر و بدن اطفال و زخمهاى گوشه دهان و بناگوش و زخمهاى آلت تناسلى مرد مفيد است . مقدار خوراك از مغز تخم كدو تا
هامش
( 1 ) . دم الاخوين از داروهاى گياهى است كه شرح آن در ساير جلدها خواهد آمد .