خواص - كاربرد
در هندوستان از تخم گياه به عنوان تونيك ، قابض ، بادشكن و براى كاهش تب استفاده مىشود و از گياه به عنوان تونيك و قابض و از لهشدهء آن براى التيام زخم استفاده مىشود .
از نظر طبيعت اين گياه نيز گرم و خشك است .
3 .
Melissa Parviflora Benth
اين گياه در دامنههاى معتدل هيماليا در هندوستان مىرويد در ايران تا به حال شناسايى نشده است . اين گياه را به زبان اردو « بارنجبويا » مىنامند .
اين گياه در هندوستان در مواردى مشابه دو گياه ديگر مصرف مىشود . از برگها و سرشاخههاى آن به عنوان تببر و براى كنترل بيماريهاى مغز ، كبد و قلب و از لهشدهء آن در محل گزيدگى حشرات سمى استفاده مىشود . از ميوهء آن به عنوان تونيك مغزى و در موارد ماليخوليا به كار مىرود . از دمكردهء گياه براى استحكام لثهها و بر طرف كردن مزهء بد دهان استفاده مىكنند و به علاوه گياه محرك و مقوى معده است و براى نرم كردن مو به كار مىرود [ فوكود ] در اندونزى براى معالجهء سردرد مصرف دارد [ باكر * ] .
هر سه گياه فوق از نظر طبيعت گرم و خشك توصيف مىشود و در كتب طب سنتى براى دو گياه
Melissa
و
Dracocephale
كه در ايران يافت مىشود و در دسترس است خواص تا حدود زيادى مشابه ذكر كردهاند . معتقدند كه خوردن و بو كردن آنها بازكنندهء گرفتگىهاى دماغى است . درد سر را تخفيف مىدهند و جويدن برگ آنها دهان را خوشبو مىكند ، براى استحكام لثهها و دندانها مفيدند . خوردن آنها براى تقويت كبد و معده نافع است و به هضم غذاى سنگين كمك مىكند و باد و گاز معده را تحليل مىبرد و چون گرم هستند ، توصيه اين است كه اشخاص گرممزاج نخورند و اگر به هر صورت مصرف شده باشد براى رفع عوارض آن مىتوان از گل بنفشه و سكنجبين استفاده كرد . به علت تشابه خواص در نسخههاى طبى اغلب به جاى فرنجمشك از بادرنجبويه و يا بالعكس استفاده مىشود .
چند نسخه از نظر نمونه طرز مصرف
تهيه شربت بادرنجبويه .
الف ) شربت ساده
آب برگ بادرنجبويه 1 كيلوگرم