صورت جوشانده يا شربت براى تقويت معده و حواس و كبد و ازدياد هوش و حافظه تجويز مىشود . همچنين براى تنگىنفس و خفقان مفيد است و سكسكه را آرام مىكند . جويدن آن دهان را خوشبو مىكند و بوى شراب را زايل مىسازد . مضمضه دمكرده يا جوشاندهء آن براى استحكام لثه و دندانها مفيد است . اگر در محلول جوشاندهء آن بنشينند در مواردى كه خون قاعدگى بىدليل قطع شده مفيد است و ضماد برگ آن نيز براى درد مفاصل نافع است .
2 .
Dracocephalum moldavica L .
و نام ديگر آن در بعضى كتب
Melissa cedronella
آمده است ( شليمر ) به فرانسوى
Melisse turque
و
Melisse de Moldavie
و
Dracocephale
و به انگليسى
Moldavic calamint
و
Moldavian balm
گفته مىشود .
اين گياه را نيز در اروميه كه به صورت پرورشى در باغچهها و مزرعه مىكارند « بارنجبويا » مىگويند .
از قسمت هوايى اين گياه ، برگ و سرشاخههاى آن نيز بوى مطبوع و عطرى شبيه ليمو و بادرنگ يا بالنگ متصاعد مىشود . تخم اين گياه را در زبان هندى « تخم فرنجمشك » مىنامند .
اين گياه در فرانسه و در مناطق جنوبى فرانسه در جزيرهء سيسيل و در مولداويا و در آسيا مىرويد . در ايران در آذربايجان شرقى و غربى در باغچهها كاشته مىشود و در اروميه نيز كاشته مىشود . تكثير اين گياه از طريق كشت بذر آن صورت مىگيرد كه در اوايل بهار مستقيما در مزرعه كاشته مىشود .
تركيبات شيميايى
از نظر تركيبات شيميايى اين گياه داراى اسانس روغنى فرار است كه به عنوان منبع غنى از سيترال است . سيترال يك الدئيد مايع است به فرمول
C 9 H 15 CHO
كه بوى تند ليمويى دارد و معمولا از مركبات و از اين گياه گرفته مىشود و در صنعت عطرسازى مصرف دارد .
مشخصات
گياهى است يك ساله و چندساله ، به صورت وحشى ، ولى معمولا پرورش داده مىشود . از نظر ابعاد گياه كوچك است داراى گلهاى آبى يا بنفش و بندرت سفيد مىباشد . قسمت مورد مصرف اين گياه از نظر دارويى برگها و سرشاخههاى گلدار و در بعضى موارد تخم آن است .