تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 142

مساهمون:

ص١٤٢
رايبوفلاوين 24 / 0 ميلىگرم ، نياسين 6 / 0 ميلىگرم و ويتامين
C
69 ميلىگرم .

خواص و كاربرد

در غدهء شلغم پخته در هريك صد گرم 188 ميلىگرم پتاسيم و 22 ميلىگرم ويتامين
C
و مقاديرى از انواع ويتامين
B
وجود دارد و برگهاى سبز شلغم نيز از نظر ويتامين
A
و ويتامين
C
و كلسيم قابل توجه مىباشد و در رژيم غذايى لازم براى بيماريهايى كه ناشى از كمبود مواد فوق هستند مىتواند نقش مؤثرى داشته باشد . شلغم از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى گرم و تر است . شيرهء غدهء آن در رفع سرفه‌هاى مزمن و نزله‌هاى برونشيتى نافع است و غدهء ريشه آنكه پخته و خورده شود نيز سرفه را تسكين مىدهد و سينه را نرم مىنمايد مقوى ديد چشم و اشتهاآور و مهيج باه و زيادكنندهء ترشح اسپرم و مدر است و سنگ مثانه را خرد و دفع مىنمايد . برگهاى تازه و پخته آن بيشتر مدر است ولى بطيى الهضم و نفاخ مىباشد ، به همين دليل براى استفاده از خواص آن برگ تازهء پختهء شلغم را با فلفل و زيره و شيرينىها بايد خورد كه ضمن بهره‌گيرى از خواص آن از نفخ آن احتراز شود و هضم آن نيز تسريع و تسهيل گردد . اگر ريشكهاى باريك غده شلغم را خشك كرده و ساييده و با عسل بخورند براى طحال و سختى ترشح ادرار نافع است . ضماد پختهء آن و همچنين ماليدن و ريختن آب دم‌كردهء غده و ريشه و برگ و دانهء آن روى عضو براى رفع شقاق پوست كه از سرما ايجاد شده باشد و براى خارش مفيد است . ترشى غدهء آنكه با سركه درست شده باشد لذيذ و مقوى احشاى داخل شكم و اشتهاآور و بىنفخ است خصوصا اگر با خردل مخلوط و خورده شود و اگر آن را در لاى خمير گذارده و بپزند و بخورند محرك و مقوى باه است . اگر روزانه 100 - 50 گرم آب شلغم خام خورده شود در كاهش قند خون مؤثر است . تخم شلغم نيز گرم و تر است و از غدهء آن براى تقويت باه بيشتر استفاده مىشود ، خصوصا اگر كمى سرخ شود ، اشتهاآور است ولى براى اشخاص گرم‌مزاج ايجاد نفخ و گاز مىكند و ممكن است موجب سردرد شود كه در اين صورت گرم‌مزاجها بايد با سكنجبين و ترشىها بخورند . مقدار خوراك از تخم شلغم تا 7 گرم است . روغن تخم شلغم ضد نفخ است و بادها را تحليل مىبرد و براى تقويت آلات تناسلى چه از طريق خوردن يا ماليدن به موضع مؤثر مىباشد . شلجم احمر يا شلغم ارغوانى كه به فرانسوى
Chou - navet
و به انگليسى
Rutabagas