فيبرين است ، از اين جهت مىتوان عمل آن را شبيه لوزالمعده دانست . ضمنا چون دياستازهاى مختلف ديگرى هم دارد ، در گذشته از آن براى ترد و نرم كردن گوشت استفاده مىكردند . در استعمال خارجى ، اگر شيرابهى درخت انجير بر روى زگيل و ميخچه گذاشته شود ، به تدريج آنها را از بين مىبرد ( چون حاوى پروتئاز قوى است )
در زمانهاى قديم ، از انجير براى درمان بيمارى جزام و بيماريهاى جلدى مختلف ، در حالتهاى مزمن استفاده مىشده است . در ضمن ، مخلوط آن با زردهى تخم مرغ يا روغن ، بر روى زخمها به صورت مالش مؤثر مىباشد در كتابهاى قديم ، مصرف جوشاندهى - ساقههاى جوان درخت انجير - براى جلوگيرى از آب آوردن انساج ( هيدروپيزى ) و جوشاندهى پوست تازهى درخت براى رفع اسهالهاى ساده و خونريزيها توصيه شده است .
برگ پختهى درخت انجير اثر نرمكننده دارد . در گذشته از ساييدهى انجير به صورت مالش ، جهت درمان بواسير استفاده مىشده است . به علاوه جوشاندهى برگ انجير را بر روى تومورها ، جهت از بين بردن التهاب و احتمالا درمان آن مؤثر مىدانستند .
انجير ، علاوه بر آنكه به علت مطبوع و مغذّى بودن به هر دو حالت خشك و تازه مصرف مىگردد ، ميوهاى مليّن و نرمكننده است . انجير خشك مخلوط با خرما ، عنّاب و كشمش ، ميوهاى مفيد براى رفع ناراحتيهاى سينه به شمار مىرود .
جوشاندهى انجير خشك به صورت تيزان ، براى رفع التهاب مجارى تنفسى و كليهى بيماريهاى التهابى نظير ذات الريه ، ذات الجنب ، نزلههاى ششى و مثانه ، ورم كليه ، سرخك ، مخملك ، آبله و غيره ، مىتواند مورد استفاده قرار گيرد . جوشاندهى غليظ انجير خشك ، اثر مفيدى در درمان سرماخوردگيهاى مداوم دارد . مصرف گرد انجير بو داده - به صورتى كه از قهوه استفاده شود - براى درمان سياهسرفه ، برونشيت ، ذات الريه و رفع نزله توصيه شده است .
در برخى كشورها ، مخلوط گرد انجير خشك و بوداده ، با قهوه به طور جارى مصرف مىشود .
انجير خشك فعاليت اعمال معده و روده را زياد مىكند . از اين جهت ، مىتوان از آن ، جهت رفع سوء هاضمه و برخى يبوستهاى دير علاج استفادهى درمانى كرد . در استعمال خارجى ، غرغرهى جوشاندهى انجير خشك در شير ، براى رفع تحريكهاى گلو و محفظهى دهان ، در موارد آنژين ، ورم لثه ، و ورم مخاط دهان اثرهاى شفابخش ظاهر مىكند . ضماد خمير انجير براى رفع التهاب تومورها مؤثر است و در سوختگى و سودا ( اگزما ) درد را تسكين مىدهد و ناراحتى را رفع مىكند .
همچنين ، در نتيجهى سوزاندن انجير خاكسترى ، معادل 2 تا 4 % وزن كلى آن بر جاى مىماند كه مادهاى به نام پسورالن نيز از آن استخراج مىشود . « 1 »
دكتر جزايرى معتقد است : « انجير ( عمل ) كبد را تقويت مىكند . در رفع احتقان طحال مؤثر است و خوردن آن با گردو مقاومت را در برابر سموم بالا مىبرد . بوى بد دهان را از بين مىبرد و از تركيب سوختهى ميوهى آن با روغن ، رنگى به دست مىآيد كه موهاى سفيد را مشكى مىنمايد . » « 2 »
همچنين ، خيساندن انجيرهاى خشك ( 5 - 10 عدد ) در آب تميز يا روغن زيتون و مصرف آن به عنوان صبحانه به مدت 2 ماه - بنا بر عقايدى - بهترين درمان يبوست و خشكى مزاج است .
از شيرهى انجير مىتوان به عنوان قندى طبيعى براى
هامش
( 1 ) . على زرگرى ، گياهان دارويى ، ج 4 ، ص 441 تا 447 .
( 2 ) . مصطفى نورانى ، دورنمايى از طب اسلامى ، ص 33 تا 35 .